Thủ tục
Hai người ở hai giáo xứ thì rao hôn phối ở đâu?
Nội dung bài
Khi hai bạn thuộc hai giáo xứ khác nhau thì việc rao diễn ra ở cả hai nơi, và có văn bản chung nói rõ ai làm gì. Hội đồng Giám mục Việt Nam quy định cha sở nào có nhiệm vụ hoặc đảm nhận việc thiết lập hồ sơ thì phải lập tờ rao và gửi đi các nơi liên quan để nhờ rao; còn cha sở khi nhận được tờ xin rao thì có bổn phận phải rao và báo kết quả sớm hết sức, mặc dù không có ai trong đôi bạn thuộc quyền mình.
Bạn ở Sài Gòn, người kia ở ngoài quê, mà lễ cưới lại định làm ở một nơi thứ ba. Đến bước rao hôn phối thì câu hỏi hiện ra rất cụ thể: rao ở đâu, ai lo việc gửi, và nếu một nơi im lặng thì sao? Có văn bản chung trả lời cả ba câu.
Cha sở nào thiết lập hồ sơ thì phải lập tờ rao và gửi đi các nơi liên quan để nhờ rao. Cha sở nhận được tờ rao có bổn phận phải rao và báo kết quả sớm hết sức, mặc dù không có ai trong đôi bạn thuộc quyền mình. Việc rao có thể làm sớm, trước khi hai bạn học xong giáo lý hay đăng ký kết hôn dân sự.
Ai lập tờ rao, ai gửi đi
Việc rao ở nhiều nơi nghe phức tạp, nhưng trách nhiệm đã được phân sẵn: cha sở nào có nhiệm vụ hoặc đảm nhận việc thiết lập hồ sơ, phải lập tờ rao và gửi đi các nơi liên quan để nhờ rao.
Thông thường người ấy là cha sở nơi sẽ cử hành lễ cưới. Nghĩa là bạn không phải tự cầm giấy đi từng giáo xứ — việc gửi và nhận là việc giữa các văn phòng giáo xứ với nhau. Phần của bạn là kể đủ và kể thật những nơi mình đã sống, để danh sách "các nơi liên quan" không thiếu chỗ nào.
Những nơi nào là "nơi liên quan"
Quy định gọi tên hai nơi mà người ta hay quên:
- Giáo xứ nơi người ngoài Công giáo cư trú. Khi một bên chưa theo đạo, tờ rao vẫn được gửi tới giáo xứ nơi người ấy sống.
- Nơi một bên đã cư ngụ trong một thời gian khá lâu, mà quy định ghi cụ thể là trên một năm.
Mốc "trên một năm" đáng nhớ, vì nó có thể gọi tên một nơi bạn đã rời đi từ lâu: thành phố học đại học, nơi làm việc cũ, giáo xứ ở quê trước khi chuyển đi. Nếu bạn đã sống ở đó trên một năm, nơi ấy nằm trong danh sách.
Bổn phận của nơi nhận tờ rao
Đây là câu quan trọng nhất với những đôi từng bị kẹt vì một giáo xứ chậm trả lời: khi nhận tờ xin rao hôn phối, cha sở có bổn phận phải rao và báo kết quả sớm hết sức, mặc dù không có ai trong đôi bạn thuộc quyền mình.
"Không thuộc quyền mình" nghĩa là hai bạn chẳng phải giáo dân của ngài, ngài không quen ai trong hai bạn. Dù vậy, bổn phận rao và báo kết quả vẫn còn nguyên.
Rao sớm được, không phải chờ đủ mọi thứ
Một điểm giúp bạn rút ngắn lịch: việc rao có thể thực hiện sớm, trước khi đôi bạn hội đủ những điều kiện khác, như học giáo lý, đăng ký kết hôn dân sự.
Nghĩa là ba việc chạy song song được, không phải xếp hàng chờ nhau. Trong khi tờ rao đang được gửi đi các nơi, hai bạn vẫn đi học giáo lý hôn nhân và lo phần đăng ký kết hôn dân sự. Nhiều đôi mất thêm cả tháng chỉ vì tưởng phải xong việc này mới bắt đầu việc kia.
Nếu một nơi không gửi kết quả về
Có nơi trả lời chậm, có nơi giấy thất lạc. Quy định đã liệu trước: trong trường hợp không nhận được kết quả rao vì một lý do nào đó, cha sở nơi chứng hôn vẫn có quyền cho cử hành kết hôn, miễn là đã điều tra và thấy chắc chắn không có ngăn trở.
Vậy nên nếu một giáo xứ im lặng, việc cần làm là báo cho cha sở nơi cử hành biết, chứ không phải tự mình gọi điện thúc từng nơi. Quyền quyết định thuộc về ngài, và ngài có căn cứ trong luật để tiếp tục.
Việc này nằm ở đâu trong thủ tục
Rao hôn phối là phần công khai của bước điều tra: điều tra hôn phối hỏi hai người trong cuộc, còn rao hôn phối hỏi cả cộng đoàn. Số lần rao và đường xin chuẩn nằm ở miễn rao hôn phối; giấy tờ cần cho việc rao ở rao hôn phối cần giấy tờ gì; còn kết quả rao trở về dưới hình thức nào thì xem kết quả rao hôn phối.
Nếu hai bạn còn đang phân vân cưới ở giáo xứ nào, đọc trước cư sở và bán cư sở để biết mình thuộc về đâu theo luật.
Nội dung trên dẫn Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam của Hội đồng Giám mục Việt Nam, ký ngày 17/4/2024, và Bộ Giáo luật 1983 bản chính thức của Toà Thánh. Cách gửi và thời gian trả lời cụ thể do từng giáo phận sắp xếp — xin hỏi cha sở nơi bạn nộp hồ sơ.
- Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam — Hội đồng Giám mục Việt Nam, Vĩnh Long 17/4/2024
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1067 — Hội đồng Giám mục ấn định quy tắc về việc thẩm vấn đôi bạn, về việc rao hôn phối và những phương thế thích hợp khác để thực hiện các cuộc điều tra cần thiết trước hôn nhân
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1069 — mọi tín hữu buộc phải trình cho cha sở hoặc Đấng Bản quyền địa phương những ngăn trở mà mình biết, trước khi hôn nhân được cử hành
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1070 — nếu người tiến hành cuộc điều tra không phải là cha sở sẽ chứng hôn, thì phải thông báo kết quả cho cha sở ấy càng sớm càng tốt bằng một văn thư chính thức
- Bản chính thức đối chiếu tại vatican.va/archive/cod-iuris-canonici (Libreria Editrice Vaticana)