Điều tra hôn phối là gì, cha xứ hỏi những gì?

Nhiều đôi nghe tới "điều tra hôn phối" là thấy nặng nề, tưởng mình bị xét nét. Thực chất đây là một cuộc hỏi chuyện để xác nhận hai bạn tự do kết hôn với nhau — và nó bảo vệ chính hôn nhân của bạn.

Điều tra hôn phối là gì

Giáo luật đặt ra một yêu cầu gốc: trước khi cử hành hôn phối, phải rõ là không có điều gì ngăn cản hôn nhân ấy thành sự và hợp luật. Bước điều tra chính là cách kiểm chứng điều đó.

Luật không mô tả chi tiết cuộc điều tra diễn ra thế nào. Việc ấn định quy tắc — điều tra ra sao, rao hôn phối thế nào, hoặc dùng cách thích hợp khác — thuộc thẩm quyền Hội đồng Giám mục từng nước. Vì vậy mẫu tờ khai và cách hỏi ở giáo phận này có thể khác giáo phận kia, dù mục đích thì như nhau.

Trong thực hành, đây thường là buổi cha xứ gặp và hỏi chuyện riêng từng người.

Vì sao hỏi riêng từng người

Hỏi riêng không phải để bắt lỗi. Mục đích là để mỗi người trả lời mà không bị người kia hoặc gia đình ngồi cạnh ảnh hưởng.

Sự tự nguyện là điều kiện gốc của hôn nhân. Nếu một người bị ép — dù bằng áp lực gia đình hay bằng hoàn cảnh — thì chính hôn nhân đó có vấn đề ngay từ đầu, và người thiệt là hai bạn chứ không phải ai khác. Cuộc hỏi riêng cho mỗi người một khoảng trống để nói thật.

Những gì được hỏi thường xoay quanh: bạn có tự do kết hôn không, có bị ai ép buộc không, bạn có hiểu và chấp nhận các đặc tính của hôn nhân Công giáo không, và trước đây bạn đã từng kết hôn chưa.

Ai có nghĩa vụ khai trở ngại

Đây là điểm ít người biết: giáo luật buộc mọi tín hữu phải cho cha xứ hoặc Đấng Bản quyền địa phương biết những trở ngại mà mình biết, trước khi hôn phối được cử hành.

Nghĩa vụ này không chỉ thuộc về hai người sắp cưới. Nó thuộc về cả cộng đoàn — và đó cũng chính là ý nghĩa của việc rao hôn phối.

Một điều nữa trong luật: nếu cuộc điều tra do một người khác thực hiện chứ không phải vị linh mục sẽ chứng hôn, thì người ấy phải báo kết quả bằng văn bản chính thức cho vị chứng hôn càng sớm càng tốt. Đây là lý do hồ sơ của bạn có thể đi qua nhiều nơi khi hai người ở hai giáo xứ khác nhau.

Những trường hợp cần phép của Đấng Bản quyền

Giáo luật liệt kê một số trường hợp mà linh mục không được chứng hôn nếu chưa có phép của Đấng Bản quyền địa phương, trừ khi có trường hợp cần thiết. Trong đó có:

• Hôn nhân không được luật dân sự công nhận hoặc không thể cử hành theo luật dân sự
• Người còn nghĩa vụ tự nhiên phát sinh từ một cuộc phối hợp trước với người khác hoặc với con cái
• Người công khai chối bỏ đức tin Công giáo
• Người đang bị một hình phạt giáo luật ràng buộc
• Người chưa thành niên, khi cha mẹ chưa biết hoặc phản đối một cách hợp lý
• Hôn nhân cử hành qua người đại diện
• Người không có cư sở cố định

Nếu hoàn cảnh của bạn rơi vào một trong các trường hợp trên, đừng ngại — chúng không phải là cấm cản, mà là những tình huống cần thêm một bước xin phép. Điều quan trọng là nói với cha xứ ngay từ buổi gặp đầu tiên, vì mỗi bước xin phép đều cần thời gian.

Bước này nằm ở đâu trong toàn bộ thủ tục

Điều tra hôn phối đứng sau việc nộp hồ sơ và trước khi rao. Xem toàn bộ trình tự ở bài thủ tục cưới Công giáo, và giấy tờ cần chuẩn bị ở hồ sơ hôn phối gồm những gì.

Nếu một trong hai người chưa theo đạo, hồ sơ có thêm phần xin phép chuẩn hôn phối. Mang theo bộ câu hỏi cho buổi gặp cha xứ để hỏi một lần cho đủ.