Thủ tục
Rao hôn phối là gì, rao mấy lần và rao ở đâu?
Nội dung bài
Rao hôn phối là việc công bố ý định kết hôn của hai người cho cộng đoàn biết, để ai biết trở ngại thì có nghĩa vụ báo cho giáo xứ. Bộ Giáo luật không ấn định số lần mà trao việc ấy cho Hội đồng Giám mục mỗi nước, và Hội đồng Giám mục Việt Nam đã ấn định: thông thường rao tại nhà thờ vào ba thánh lễ Chúa nhật liên tiếp.
Rao hôn phối nghe như một thủ tục hình thức, nhưng nó là cách Giáo hội hỏi cả cộng đoàn một câu duy nhất: có ai biết lý do gì khiến hai người này không kết hôn được không?
Rao hôn phối là việc công bố ý định kết hôn của hai người cho cộng đoàn biết, để ai biết trở ngại thì có nghĩa vụ báo. Bộ Giáo luật không ấn định số lần rao — việc quy định cách rao thuộc Hội đồng Giám mục mỗi nước. Và Hội đồng Giám mục Việt Nam đã ấn định: thông thường rao tại nhà thờ vào ba thánh lễ Chúa nhật liên tiếp.
Rao hôn phối để làm gì
Điều 1069 buộc mọi tín hữu phải trình cho cha sở hoặc Đấng Bản Quyền địa phương những ngăn trở mà mình biết, trước khi hôn nhân được cử hành. Nhưng người ta chỉ báo được nếu người ta biết có đám cưới sắp diễn ra.
Rao hôn phối là bước làm cho cộng đoàn biết. Nó biến nghĩa vụ trong luật thành một việc thực hiện được.
Điều này nối thẳng với yêu cầu gốc, đặt ra ở điều 1066: trước khi cử hành hôn nhân, phải rõ là không có gì cản trở việc cử hành thành sự và hợp pháp. Cuộc điều tra hôn phối hỏi hai người trong cuộc; việc rao hỏi tất cả những người còn lại.
Rao mấy lần, rao ở đâu
Đây là chỗ nhiều người đi tìm một con số và không tìm thấy — vì giáo luật không đặt ra con số nào.
Điều 1067 giao cho Hội đồng Giám mục mỗi nước ấn định quy tắc về việc thẩm vấn đôi bạn, về việc rao hôn phối, và về những phương thế thích hợp khác để thực hiện các cuộc điều tra cần thiết. Chính điều ấy còn có một vế sau ít người để ý: sau khi những quy tắc ấy đã được tuân giữ cẩn thận, cha sở mới có thể tiến hành việc chứng hôn. Nghĩa là số lần rao, hình thức rao và thời điểm rao đều do quy định của từng nơi.
Việc rao diễn ra ở giáo xứ nơi mỗi người thuộc về — nghĩa là nếu hai bạn ở hai giáo xứ khác nhau thì rao ở cả hai nơi. Hội đồng Giám mục Việt Nam nói rõ ai làm việc gửi: cha sở nào có nhiệm vụ hoặc đảm nhận việc thiết lập hồ sơ, phải lập tờ rao và gởi đi các nơi liên quan để nhờ rao, kể cả cha sở của nơi người ngoài Công giáo cư trú, hoặc nơi một bên đã cư ngụ trên một năm. Và cha sở nhận được tờ rao có bổn phận phải rao và báo kết quả sớm hết sức, mặc dù không có ai trong đôi bạn thuộc quyền mình. Đường đi đầy đủ nằm ở hai người ở hai giáo xứ thì rao hôn phối ở đâu.
Hình thức rao có thể là đọc trong Thánh lễ Chúa Nhật, niêm yết ở bảng thông báo của giáo xứ, hoặc cách khác theo sắp xếp của giáo phận.
Câu hỏi đúng để hỏi cha xứ không phải "rao mấy lần" mà là: "Hồ sơ của con do cha nào lập, và tờ rao cần gửi tới những nơi nào?"
Nếu có người báo trở ngại thì sao
Việc báo trở ngại không làm đám cưới bị huỷ ngay lập tức. Nó khiến giáo xứ phải xem xét thông tin đó.
Có những trở ngại đúng và cần xử lý — chẳng hạn một ràng buộc hôn nhân trước chưa được giải quyết. Có những trở ngại chỉ là hiểu lầm hoặc tin đồn, và làm rõ là xong. Cũng có những trường hợp cần xin phép hoặc xin miễn chuẩn để tiếp tục.
Điểm quan trọng: nếu bạn biết hoàn cảnh của mình có gì phức tạp, hãy nói với cha xứ trước, đừng chờ tới lúc có người báo. Nói trước thì đó là thông tin để xử lý; nói sau thì thành chuyện phải giải quyết gấp khi thiệp đã in.
Rao hôn phối ảnh hưởng gì tới lịch của bạn
Đây là lý do thực tế nhất khiến bạn cần biết về việc rao: nó nằm trước ngày cưới và cần thời gian.
Đám cưới không thể ấn định ngày rồi mới bắt đầu rao cho kịp. Trình tự đúng là gặp cha xứ, nộp hồ sơ, điều tra, rao — rồi mới chốt ngày. Nhiều đôi làm ngược: chọn ngày, đặt nhà hàng, in thiệp, sau đó mới đến gặp cha xứ và phát hiện lịch không kịp.
Xem toàn bộ trình tự ở bài thủ tục cưới Công giáo và mốc thời gian ở bảng mốc chuẩn bị. Nếu bạn đang gấp, hồ sơ hôn phối gồm những gì cho biết cần chuẩn bị sẵn những gì trước khi đi gặp cha xứ.
Nội dung trên dẫn theo Bộ Giáo luật 1983, bản chính thức của Toà Thánh. Cách áp dụng cụ thể khác nhau giữa các giáo phận và giáo xứ — xin đối chiếu với cha xứ tại giáo xứ của bạn.
Còn chuyện rao xong thì kết quả được ghi nhận thế nào, khi nào cần tới văn thư chính thức theo điều 1070, và vì sao giao hôn phối là viết nhầm — xem kết quả rao hôn phối là gì.
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1067 — Hội đồng Giám mục ấn định quy tắc về việc điều tra, rao hôn phối và những cách thích hợp khác
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1069 — mọi tín hữu buộc phải cho biết những trở ngại mình biết trước khi hôn phối được cử hành
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1066 — trước khi cử hành phải rõ là không có gì cản trở hôn nhân thành sự và hợp luật
- Bản chính thức đối chiếu tại vatican.va/archive/cod-iuris-canonici (Libreria Editrice Vaticana)
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1070 — nếu người tiến hành các cuộc điều tra không phải là cha sở sẽ chứng hôn, thì phải thông báo kết quả cho cha sở ấy càng sớm càng tốt bằng một văn thư chính thức
- Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam — Hội đồng Giám mục Việt Nam, Vĩnh Long 17/4/2024