Vợ chồng khác đạo sống với nhau thế nào?

Câu hỏi này thường được gõ vào ô tìm kiếm lúc khuya, sau một cuộc nói chuyện chưa xong với gia đình. Và câu trả lời trung thực phải bắt đầu bằng một điều chúng tôi không biết.

Vì sao chúng tôi không trả lời "có hạnh phúc không"

Bạn sẽ tìm thấy trên mạng nhiều bài khẳng định chắc nịch theo cả hai hướng, thường không dẫn nguồn nào. Chúng tôi không làm vậy.

Hạnh phúc của một cuộc hôn nhân phụ thuộc vào hai con người cụ thể, gia đình cụ thể, hoàn cảnh cụ thể — và không có khảo sát nào chúng tôi kiểm chứng được để nói thay bạn. Cái làm được là chỉ ra những chỗ khác biệt tôn giáo thật sự chạm vào đời sống, để bạn bàn trước thay vì gặp bất ngờ.

Bốn chỗ nên thống nhất trước khi cưới

1. Con cái

Đây là điểm nặng nhất, và luật nói thẳng về nó. Điều 1125 đòi bên Công giáo thành thật hứa làm hết sức để mọi con cái được rửa tội và giáo dục trong Hội Thánh Công giáo. Bên kia được thông báo về lời hứa ấy — không bị buộc hứa theo, nhưng phải thật sự biết.

Đồng thời, điều 1136 nói cha mẹ — cả hai — có bổn phận rất nghiêm trọng và quyền ưu tiên chăm lo việc giáo dục con cái về thể lý, xã hội, văn hoá, luân lý và tôn giáo.

Đặt hai điều luật cạnh nhau thì thấy rõ: đây không phải việc một bên áp đặt, mà là việc hai vợ chồng phải nói với nhau. Nói trước khi cưới, không phải lúc đứa con đầu sắp chào đời.

2. Ngày Chúa nhật

Bổn phận dự lễ Chúa nhật là bổn phận của người Công giáo. Không có luật nào buộc người bạn đời không Công giáo phải đi cùng.

Nhưng trên thực tế, đây là chỗ dễ tích tụ khó chịu nếu không nói ra: một người đi lễ mỗi tuần, người kia ở nhà, lịch sinh hoạt gia đình chia đôi. Nhiều gia đình thu xếp bằng những cách rất giản dị — chọn lễ giờ phù hợp, đi chung rồi cùng ăn sáng, hoặc người kia thỉnh thoảng đi cùng cho vui.

3. Giỗ chạp và bàn thờ gia tiên hai bên

Đây là chỗ va chạm hay xảy ra nhất trong thực tế Việt Nam, và cũng là chỗ có sẵn hướng dẫn rõ ràng: Thông cáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 1965 cho phép người Công giáo làm và tham dự cách chủ động những việc mang ý nghĩa thế tục — tổ chức ngày kỵ giỗ, trưng hoa đèn, nghiêng mình bái kính — và loại trừ những việc dị đoan rõ rệt như đốt vàng mã.

Chi tiết ở bài bàn thờ gia tiên ngày cưới. Biết trước ranh giới ấy giúp bạn trả lời họ hàng mà không phải ứng biến giữa đám giỗ.

4. Đám tang và bệnh tật

Ít ai bàn chuyện này lúc chuẩn bị cưới, nhưng đây là lúc khác biệt tôn giáo lộ ra rõ nhất — và là lúc người ta ít đủ bình tĩnh để bàn nhất. Chỉ cần biết rằng cha xứ là nơi hỏi được, và nên hỏi trước khi cần đến.

Điều luật ít người biết: bạn không bị bỏ mặc

Điều 1128 — Các Đấng Bản quyền địa phương và các mục tử khác phải lo liệu để người phối ngẫu Công giáo và con cái sinh ra từ hôn nhân hỗn hợp không thiếu sự trợ giúp thiêng liêng để chu toàn bổn phận của mình, và phải giúp đôi vợ chồng vun đắp sự hợp nhất của đời sống vợ chồng và gia đình.

Điều 1129 nói thêm: quy định này cũng áp dụng cho hôn nhân bị ngăn trở khác biệt tôn giáo — tức trường hợp bên kia chưa được rửa tội.

Nói cách khác, sự trợ giúp sau đám cưới không phải là ân huệ xin được thì có. Nó là bổn phận luật đặt lên phía mục tử. Nếu bạn thấy khó, đó là lý do chính đáng để gõ cửa nhà xứ.

Nếu gia đình đang phản đối

Phần lớn phản đối mà chúng tôi thấy đến từ hiểu nhầm về việc ép theo đạo — mà thực tế thì bên không Công giáo không phải theo đạo, không phải ký cam kết. Xem không theo đạo có cưới được không và gia đình phản đối cưới khác đạo.

Nếu bên kia đã được rửa tội ở một hệ phái Kitô khác, thủ tục lại khác nữa — xem người Công giáo cưới người Tin Lành.

Bước tiếp theo

Trước khi lo thủ tục, ngồi xuống với nhau và đi qua bốn điểm ở trên. Rồi mới tới phần giấy tờ: phép chuẩn hôn phối và trình tự thủ tục.