Khác đạo
Người Công giáo cưới người Tin Lành thì làm sao?
Nội dung bài
Khi một bên là người Công giáo và bên kia đã được rửa tội trong một hệ phái Kitô khác, Giáo luật gọi đó là hôn nhân hỗn hợp. Điều 1124 đòi phải có phép minh nhiên của thẩm quyền có năng quyền, chứ không phải miễn chuẩn ngăn trở như trường hợp bên kia chưa được rửa tội. Điều kiện ở điều 1125 xoay quanh lời hứa của bên Công giáo, việc thông báo cho bên kia, và việc cả hai được giáo huấn về mục đích và đặc tính của hôn nhân. Một điểm rất thực tế hay bị bỏ sót: điều 1127 §3 cấm cử hành thêm một nghi lễ tôn giáo khác của cùng hôn nhân để trao hoặc lặp lại sự ưng thuận.
Người Công giáo cưới người Tin Lành là trường hợp mà nhiều đôi xếp chung vào chữ "cưới khác đạo" rồi tra thông tin sai chỗ. Giáo luật thì phân biệt rất rõ — và cách phân biệt ấy quyết định thủ tục bạn phải làm.
Vì người Tin Lành đã được rửa tội, đây là hôn nhân hỗn hợp: điều 1124 đòi phép minh nhiên. Khác với trường hợp bên kia chưa rửa tội — đó là ngăn trở khác biệt tôn giáo, phải xin miễn chuẩn, thiếu thì hôn nhân không thành sự. Và có một điều rất dễ vướng: điều 1127 §3 cấm làm thêm một nghi lễ tôn giáo thứ hai cho cùng đám cưới ấy.
Vì sao phải phân biệt hai trường hợp
Điều làm nên khác biệt là phép rửa, không phải việc bên kia có đi nhà thờ hay không.
| Bên kia là ai | Giáo luật gọi là | Cần gì |
|---|---|---|
| Đã rửa tội ở hệ phái Kitô khác (Tin Lành, Chính Thống…) | Hôn nhân hỗn hợp | Phép minh nhiên — điều 1124 |
| Chưa được rửa tội (Phật giáo, không tôn giáo…) | Khác biệt tôn giáo | Miễn chuẩn ngăn trở — thiếu thì hôn nhân vô hiệu |
Bài phép chuẩn hôn phối trình bày trường hợp thứ hai. Bài này đi sâu vào trường hợp thứ nhất.
Hệ quả thực tế: nếu bạn tra thông tin của trường hợp "chưa rửa tội" rồi áp cho đám cưới của mình, bạn sẽ hỏi cha xứ những câu không đúng việc, và có thể lo lắng về những thứ không xảy ra.
Ba điều kiện của điều 1125
Đấng Bản quyền địa phương có thể ban phép nếu có lý do chính đáng và hợp lý, và chỉ ban khi hội đủ:
- Bên Công giáo tuyên bố sẵn sàng xa tránh nguy cơ mất đức tin, và thành thật hứa làm hết sức để mọi con cái được rửa tội và giáo dục trong Hội Thánh Công giáo.
- Bên kia được thông báo vào lúc thích hợp về những lời hứa ấy, sao cho chắc chắn họ thật sự ý thức về lời hứa và nghĩa vụ của bên Công giáo.
- Cả hai được giáo huấn về các mục đích và đặc tính chính yếu của hôn nhân, mà không bên nào được loại trừ.
Bên Tin Lành được thông báo, chứ không phải bị buộc hứa. Luật đòi cho chắc rằng họ biết bên Công giáo đã hứa gì — không đòi họ ký cam kết, cũng không đòi họ đổi hệ phái. Đây là chỗ hay bị kể lại sai trong gia đình, và cũng là chỗ giải toả được nhiều căng thẳng nếu nói rõ.
Điều 1126 nói thêm: cách làm những lời tuyên bố và lời hứa ấy — luôn luôn buộc phải có — do Hội đồng Giám mục ấn định. Nghĩa là biểu mẫu và cách thực hiện ở Việt Nam theo quy định chung của các giám mục, và cha xứ là người hướng dẫn bạn.
Điều dễ vướng nhất: không làm hai đám cưới nhà thờ
Đây là chỗ nhiều gia đình muốn dàn xếp cho công bằng — làm một lễ bên Công giáo, một lễ bên Tin Lành, để hai họ đều vui. Luật nói rõ là không.
Điều 1127 §3 — Cấm cử hành một nghi lễ tôn giáo khác của cùng một hôn nhân để trao hoặc lặp lại sự ưng thuận, trước hoặc sau nghi thức giáo luật. Cũng vậy, không được có nghi lễ trong đó người chứng hôn Công giáo và một thừa tác viên không Công giáo cùng hỏi sự ưng thuận của đôi bên, mỗi vị theo nghi thức riêng của mình.
Lý do không phải là chuyện hơn thua giữa hai bên. Sự ưng thuận làm nên hôn nhân được trao một lần; diễn lại nó trong một nghi lễ thứ hai làm mờ chính điều đó.
Điều này không cấm phía Tin Lành hiện diện, không cấm mục sư dự lễ, không cấm những cử chỉ chúc lành hay lời cầu nguyện được sắp xếp cùng giáo xứ. Ranh giới nằm ở việc hỏi và trao lại sự ưng thuận lần thứ hai. Nếu gia đình mong có phần nào đó của phía Tin Lành trong ngày cưới, hãy nói với cha xứ từ đầu để sắp xếp cho đúng, thay vì tự lên chương trình rồi mới hỏi.
Cưới ở đâu — và khi nào được miễn chuẩn thể thức
Thông thường, hôn nhân hỗn hợp giữ thể thức giáo luật như mọi hôn phối khác: cử hành trước mặt người chứng hôn và hai người làm chứng theo điều 1108 — xem người làm chứng là ai, cần mấy người.
Nhưng điều 1127 §2 dự liệu trường hợp có khó khăn nghiêm trọng: Đấng Bản quyền địa phương của bên Công giáo có quyền miễn chuẩn thể thức trong từng trường hợp, sau khi bàn hỏi với Đấng Bản quyền nơi cử hành, và để hữu hiệu thì buộc phải có một hình thức cử hành công khai nào đó.
Ba điều đáng nhớ ở đây:
- Đây là quyết định của thẩm quyền Hội Thánh, không phải thoả thuận giữa hai gia đình.
- Nó dành cho khó khăn nghiêm trọng, không phải cho tiện.
- Vẫn phải có hình thức cử hành công khai — không có chuyện làm lặng lẽ cho xong.
Sau đám cưới thì sao
Điều 1128 đặt trách nhiệm lên phía mục tử: phải lo liệu để người phối ngẫu Công giáo và con cái sinh ra từ hôn nhân hỗn hợp không thiếu sự trợ giúp thiêng liêng để chu toàn bổn phận, và giúp đôi vợ chồng vun đắp sự hợp nhất của đời sống vợ chồng và gia đình.
Đây là điều luật ít được nhắc nhưng đáng biết: sau ngày cưới, bạn không bị bỏ lại tự xoay xở. Những điểm sống chung hằng ngày, xem thêm vợ chồng khác đạo sống với nhau thế nào.
Bước tiếp theo
Gặp cha xứ bên Công giáo sớm, và nói rõ ngay từ câu đầu rằng bên kia đã được rửa tội ở hệ phái nào — vì chính chi tiết đó quyết định hồ sơ của bạn. Xem trình tự thủ tục hôn phối để biết bước này nằm ở đâu, và hồ sơ hôn phối gồm những gì để chuẩn bị giấy tờ.
Cách thực hiện lời tuyên bố và lời hứa, biểu mẫu và thời gian xử lý do quy định chung của Hội đồng Giám mục và cách áp dụng của từng giáo phận. Nội dung bài này là luật chung — chi tiết cho trường hợp của bạn, hỏi cha xứ nơi bạn cử hành.
Bộ Giáo luật 1983, điều 1124 — hôn nhân giữa hai người đã được rửa tội, một bên được rửa tội trong Hội Thánh Công giáo hoặc được nhận vào Hội Thánh sau khi rửa tội, và bên kia thuộc một Giáo hội hay một cộng đoàn giáo hội không hiệp thông trọn vẹn với Hội Thánh Công giáo, không được cử hành nếu không có phép minh nhiên của thẩm quyền có năng quyền (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici) · Bộ Giáo luật 1983, điều 1125 — Đấng Bản quyền địa phương có thể ban phép ấy nếu có lý do chính đáng và hợp lý, và chỉ ban khi hội đủ ba điều kiện: bên Công giáo tuyên bố sẵn sàng xa tránh nguy cơ mất đức tin và thành thật hứa làm hết sức để mọi con cái được rửa tội và giáo dục trong Hội Thánh Công giáo; bên kia được thông báo vào lúc thích hợp về những lời hứa ấy, sao cho chắc chắn họ thật sự ý thức về lời hứa và nghĩa vụ của bên Công giáo; cả hai được giáo huấn về các mục đích và đặc tính chính yếu của hôn nhân mà không bên nào được loại trừ · Bộ Giáo luật 1983, điều 1126 — Hội đồng Giám mục ấn định cách thức làm những lời tuyên bố và lời hứa luôn luôn buộc phải có ấy, cách xác lập chúng ở toà ngoài và cách thông báo cho bên không Công giáo · Bộ Giáo luật 1983, điều 1127 §2 — nếu có những khó khăn nghiêm trọng cản trở việc giữ thể thức giáo luật, Đấng Bản quyền địa phương của bên Công giáo có quyền miễn chuẩn thể thức trong từng trường hợp, sau khi đã bàn hỏi với Đấng Bản quyền nơi cử hành hôn nhân, nhưng để hữu hiệu thì buộc phải có một hình thức cử hành công khai nào đó · Bộ Giáo luật 1983, điều 1127 §3 — cấm cử hành một nghi lễ tôn giáo khác của cùng một hôn nhân để trao hoặc lặp lại sự ưng thuận, trước hoặc sau nghi thức giáo luật; cũng cấm nghi lễ trong đó người chứng hôn Công giáo và một thừa tác viên không Công giáo cùng hỏi sự ưng thuận của đôi bên, mỗi vị theo nghi thức riêng của mình · Bộ Giáo luật 1983, điều 1128 — các Đấng Bản quyền địa phương và các mục tử khác phải lo liệu để người phối ngẫu Công giáo và con cái sinh ra từ hôn nhân hỗn hợp không thiếu sự trợ giúp thiêng liêng để chu toàn bổn phận của mình, và phải giúp đôi vợ chồng vun đắp sự hợp nhất của đời sống vợ chồng và gia đình