Gia đình phản đối vì con cưới khác đạo, phải làm sao?

Mẹ chồng tương lai lo con dâu sau này không cùng đi lễ Chúa nhật. Mẹ ruột thì sợ con gái bị bắt cải đạo, sau này không được thắp nhang cho ông bà. Hai nỗi sợ này thường không ai nói thẳng ra, và vì không nói thẳng nên mâu thuẫn cứ âm ỉ mãi tới sát ngày cưới.

Hai nỗi sợ khác nhau, nhưng đều thật

Gia đình bên không theo đạo thường sợ nhất ba điều: con mình bị ép cải đạo, sau này không được thờ cúng ông bà tổ tiên như trước, và cảm giác "mất con" theo nghĩa văn hoá gia đình.

Gia đình bên Công giáo lại sợ điều ngược lại: con mình theo thời gian nguội lạnh đức tin, cháu nội cháu ngoại sau này không được rửa tội, không được dạy giáo lý.

Cả hai nỗi sợ đều chính đáng. Vấn đề không phải bên nào sai, mà là hai gia đình đang lo hai chuyện khác nhau, trong khi tưởng mình đang tranh cãi về cùng một chuyện.

Điểm gỡ nút: cam kết là của ai

Đây là chỗ giải toả được phần lớn mâu thuẫn nếu nói rõ ngay từ đầu:

• Bên Công giáo cam kết giữ đức tin của mình, và cố gắng hết sức để con cái sau này được rửa tội, giáo dục trong đạo.
• Bên không theo đạo chỉ cần được thông báo về cam kết đó — không ký giấy, không hứa hẹn, không bị ràng buộc gì.

Nói cách khác: không ai trong gia đình bên không theo đạo phải ký tên vào bất kỳ cam kết tôn giáo nào. Điều kiện chính thức của cam kết này nằm ở bài phép chuẩn hôn phối.

Nói chuyện với gia đình bên không theo đạo

• Đừng mở đầu bằng "phép chuẩn" hay "Giáo luật" — nghe xa lạ và dễ khiến phụ huynh thêm cảnh giác. Nói bằng câu cụ thể: "Con không phải theo đạo, nhà thờ có cách riêng cho trường hợp này."
• Nếu phụ huynh lo chuyện thờ cúng ông bà, nói rõ đây không nằm trong nội dung cam kết hôn phối — đó là chuyện của riêng từng gia đình.
• Cho phụ huynh gặp trực tiếp cha xứ một lần, thay vì để con cái đứng giữa giải thích lại từ đầu. Nghe từ người ngoài cuộc thường đáng tin hơn nghe từ chính con mình.

Nói chuyện với gia đình bên Công giáo

• Nhắc đúng nội dung đã cam kết: cố gắng hết sức để con cái được rửa tội và giáo dục trong đạo — đây là cam kết chính thức, không phải lời hứa suông cho có.
• Nếu ông bà lo con cháu sau này nguội đạo, nhắc rằng điều đó phụ thuộc vào chính đời sống đức tin mỗi ngày của người trong cuộc, không phụ thuộc vào việc gia đình bên kia có theo đạo hay không.

Khi nào nên để cha xứ đứng ra nói chuyện

Nhiều giáo xứ đã quen xử lý tình huống này. Một buổi gặp giữa cha xứ và cả hai bên phụ huynh — thay vì để đôi trẻ đứng giữa giải thích qua lại — thường làm dịu mâu thuẫn nhanh hơn nhiều so với tự thuyết phục nhau ở nhà.

Bước tiếp theo

Nếu bạn cần trả lời thẳng câu "phải theo đạo mới cưới được không" cho người trong nhà đang hỏi, bài không theo đạo có cưới được không trả lời ngay từ câu đầu tiên.

Điều luật đứng sau tất cả những điều trên

Nếu cần một chỗ dựa để nói lại với gia đình, thì đây — và nên đọc đúng từng chữ, vì chính cách chia nghĩa vụ trong điều luật này gỡ được phần lớn hiểu lầm.

Điều 1125 1° đặt nghĩa vụ hứa lên bên Công giáo: người ấy tuyên bố sẵn sàng xa tránh nguy cơ mất đức tin, và hứa thành thật sẽ làm hết sức để con cái được rửa tội và giáo dục trong Hội Thánh Công giáo.

Điều 1125 2° nói về bên còn lại, và chỉ nói một việc: bên kia được thông báo vào lúc thích hợp về những lời hứa ấy, để chắc chắn họ thực sự ý thức về nghĩa vụ của bên Công giáo.

Được thông báo — không phải ký cam kết, không phải hứa gì, và tuyệt nhiên không phải theo đạo. Đây là chỗ nhiều gia đình hiểu ngược, và cũng là chỗ dễ nói lại nhất vì nó nằm ngay trong luật.

Còn điều 1128 cho thấy Hội Thánh nhìn hôn nhân khác đạo thế nào sau ngày cưới: các chủ chăn phải lo để người phối ngẫu Công giáo và con cái không thiếu sự trợ giúp thiêng liêng, và phải giúp đôi vợ chồng vun đắp sự hiệp nhất của đời sống gia đình. Nghĩa là luật không coi đây là trường hợp phải chịu đựng — luật giao việc đồng hành cho giáo xứ.

Nền của tất cả là điều 1058: mọi người đều có thể kết hôn, nếu luật không cấm họ.

Khi bên nhà lo rằng theo đạo là bỏ nếp cũ, hai bài này đưa ra văn bản cụ thể để nói chuyện: người Công giáo có cúng giỗ không và có được vào chùa không. Còn khi lời phản đối biến thành điều kiện "theo đạo thì mới cho cưới", xem bị đòi theo đạo mới cho cưới.