Cưới chạy tang là gì, người Công giáo làm sao?

Cưới chạy tang là tình huống không ai muốn chuẩn bị trước, và thường phải quyết trong vài ngày: trong nhà có người sắp qua đời hoặc vừa qua đời, và gia đình phải chọn giữa cưới gấp hay hoãn lại rất lâu.

Cưới chạy tang là gì

Đây là tập tục Việt Nam, không phải khái niệm của đạo. Theo lệ, khi nhà có tang thì con cháu kiêng cưới hỏi trong một thời gian — có nơi tính bằng năm. Vì vậy khi trong nhà có người bệnh nặng, nhiều gia đình quyết định tổ chức cưới gấp trước, để đôi trẻ không phải chờ hết tang.

Cần tách bạch ngay từ đầu: kiêng cưới trong thời gian để tang là tập tục, không phải luật của Hội Thánh Công giáo.

Luật đạo nói gì

Điều 1058 — Mọi người đều có thể kết hôn, nếu luật không cấm họ.

Đây là nguyên tắc nền. Quyền kết hôn là quyền tự nhiên; luật chỉ giới hạn ở những trường hợp được nêu đích danh. Và trong các ngăn trở mà Giáo luật liệt kê, không có ngăn trở nào liên quan tới việc gia đình đang có tang.

Nói thẳng: chúng tôi không thấy điều luật nào về chuyện này, nên chúng tôi không bịa ra một quy định để bạn yên tâm. Cái đúng là không có quy định — và điều đó tự nó đã là câu trả lời.

Vậy thứ gì thật sự cản

Không phải chuyện tang, mà là ba thứ rất đời thường:

1. Thủ tục cần thời gian. Điều 1066 buộc trước khi cử hành phải biết chắc không có gì ngăn trở việc cử hành thành sự và hợp pháp. Việc điều tra hôn phối, giấy tờ từ giáo xứ nơi rửa tội, và trong trường hợp khác đạo là phép chuẩn — đều cần thời gian. Đây thường là nút thắt thật sự của một đám cưới gấp. Xem bắt đầu thủ tục trước bao lâu và hồ sơ hôn phối gồm những gì.

2. Lịch phụng vụ. Có những mùa và những ngày mà giáo xứ giữ sự chừng mực trong cử hành — xem cưới trong Mùa Chay, Mùa Vọng. Việc này không cấm cưới, nhưng ảnh hưởng tới cách tổ chức.

3. Lịch của giáo xứ. Nhà thờ có lịch lễ, lịch chầu, và có thể đã nhận đám khác. Xem lễ cưới nhà thờ mấy giờ.

Cưới gấp thì lễ có khác không

Nghi thức thì không. Điều 1119 nói ngoài trường hợp khẩn thiết, phải giữ các nghi thức đã quy định trong các sách phụng vụ được Hội Thánh phê chuẩn — nghĩa là phần cốt lõi vẫn nguyên vẹn. Trình tự cụ thể xem nghi thức hôn phối gồm mấy phần.

Cái điều chỉnh được là phần bên ngoài: số khách mời, trang trí, tiệc. Nhiều gia đình chọn cử hành gọn trong nhà thờ, rồi để phần mừng lại sau khi xong tang. Việc trang trí nhà thờ cũng có thể giản dị hơn — điều này không làm buổi lễ kém giá trị đi chút nào.

Chuyện trong nhà, không phải chuyện phán xử

Có nên cưới lúc nhà đang tang hay không là câu hỏi của gia đình bạn, không phải câu hỏi đạo lý mà nhà thờ đứng ra phân xử. Hai điều đáng cân nhắc:

• Ý nguyện của người thân đang bệnh nặng. Nhiều người mong kịp thấy con cháu thành gia thất; với gia đình, đó là niềm an ủi thật.
• Cảm nhận của hai họ. Nếu một bên thấy không phải phép, ép nhau sẽ để lại vết. Nói ra sớm vẫn hơn.

Còn việc tưởng nhớ người đã khuất sau đó — kỵ giỗ, hương hoa — thì Thông cáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 1965 đã nói rõ là được làm và được tham dự cách chủ động. Chi tiết ở bài bàn thờ gia tiên ngày cưới.

Bước tiếp theo

Gọi cho cha xứ hôm nay, đừng đợi. Rồi xem danh sách việc cần chuẩn bị và cắt xuống còn những việc thật sự cần cho một lễ gọn.