Thủ tục
Du học sinh về Việt Nam cưới: cần về trước bao lâu?
Nội dung bài
Chỗ nghẽn không phải vé máy bay mà là khoá giáo lý hôn nhân: Hội đồng Giám mục Việt Nam ấn định khoá kéo dài từ một đến ba tháng, dài hơn một kỳ nghỉ thông thường. Nhưng ba điều trong cùng văn bản mở đường cho người ở xa: chứng chỉ giáo lý có giá trị vô thời hạn nên học được ở lần về trước, việc rao hôn phối có thể làm sớm trước khi hội đủ các điều kiện khác, và việc vắng mặt lâu khỏi giáo xứ không làm mất cư sở. Bài này xếp các việc theo thứ tự làm được từ xa và làm khi đã về.
Vé máy bay đặt được, nghỉ phép xin được, nhưng câu hỏi khó nhất vẫn là: về nước ba tuần thì có kịp cưới không. Câu trả lời phụ thuộc một mốc duy nhất, và mốc ấy không nằm ở nhà thờ hay ở ekip.
Chỗ nghẽn là khoá giáo lý hôn nhân: Hội đồng Giám mục Việt Nam ấn định khoá kéo dài từ một đến ba tháng — dài hơn một kỳ nghỉ thông thường. Nhưng cùng văn bản ấy mở ba lối cho người ở xa: chứng chỉ giáo lý có giá trị vô thời hạn, việc rao có thể làm sớm trước khi hội đủ các điều kiện khác, và vắng mặt lâu khỏi giáo xứ không làm mất cư sở.
Nút thắt nằm ở khoá giáo lý, không nằm ở nhà thờ
Nhiều người đi hỏi ngày trống của nhà thờ trước. Thứ tự ấy ngược, vì ngày trống thường xoay được, còn khoá giáo lý thì có lịch riêng và không mở theo yêu cầu.
Quy định của Hội đồng Giám mục Việt Nam ấn định thời gian khoá giáo lý hôn nhân kéo dài từ một đến ba tháng, và có thể rút ngắn nhưng vẫn phải bảo đảm những điều căn bản. Quyền rút ngắn thuộc về cha sở, không thuộc về đôi bạn — nên đây là điều trình bày sớm chứ không phải điều xin vào phút cuối. Bài học giáo lý hôn nhân mất bao lâu nói kỹ hơn phần này.
Ba lối gỡ cho người ở xa
Lối thứ nhất: học trước, để dành chứng chỉ
Đây là lối gọn nhất và ít người tính tới khi còn sớm. Quy định viết rõ: các chứng chỉ giáo lý hôn nhân được công nhận trong toàn Giáo Hội tại Việt Nam và có giá trị vô thời hạn.
Nghĩa là nếu bạn có một kỳ nghỉ dài về nước — nghỉ hè, nghỉ Tết — thì học giáo lý trong kỳ ấy, giữ chứng chỉ, và kỳ về sau chỉ còn lo phần hồ sơ. Không có hạn dùng nào để lo, và cũng không buộc phải học đúng giáo xứ mình thuộc về: việc học có thể thực hiện ở bất cứ giáo xứ nào, hoặc tại một cơ sở được Đấng Bản quyền chuẩn nhận.
Còn một điều tiện cho người ở xa: cha sở nơi dạy giáo lý có thể đón nhận học viên dù không có giấy giới thiệu của cha sở nơi người ấy thường trú. Chi tiết ở bài học giáo lý ở giáo xứ khác.
Lối thứ hai: học ở nơi bạn đang sống
Nếu nơi bạn du học có cộng đoàn Công giáo Việt Nam hoặc giáo xứ sở tại mở lớp chuẩn bị hôn nhân, đó là một đường đi. Nhưng phải hỏi trước một câu, và hỏi giáo xứ nơi sẽ cử hành lễ ở Việt Nam: chứng chỉ cấp ở nước ngoài có được nhận không.
Chỗ này cần nói thẳng: câu "chứng chỉ có giá trị vô thời hạn" trong quy định là nói về các chứng chỉ trong Giáo Hội tại Việt Nam. Với chứng chỉ cấp ở nước ngoài, văn bản không đề cập, nên không ai trả lời thay cha sở nơi chứng hôn được. Hỏi trước khi đăng ký lớp, đừng hỏi sau khi học xong. Bài học giáo lý online được không bàn kỹ nguyên tắc đứng sau câu hỏi này.
Lối thứ ba: cho phần rao chạy sớm
Đây là lối tiết kiệm thời gian mà ít người dùng tới. Quy định nói: việc rao có thể thực hiện sớm, trước khi đôi bạn hội đủ những điều kiện khác, như học giáo lý, đăng ký kết hôn dân sự.
Nghĩa là ba Chúa nhật rao không nhất thiết phải xếp sau cùng. Nếu hồ sơ đủ để lập tờ rao, việc rao chạy song song với những việc khác, và bạn tiết kiệm được đúng khoảng thời gian ấy.
Thêm một điều cần biết trước: quy định buộc gửi tờ rao tới cả nơi một bên đã cư ngụ trong một thời gian khá lâu, trên một năm. Bạn ở nước ngoài quá một năm thì nơi bạn đang sống thuộc diện phải nhờ rao — nói sớm với giáo xứ ở Việt Nam để họ gửi đi kịp, vì thư từ qua lại giữa hai nước không nhanh. Bài rao hôn phối nói đủ về thủ tục này.
Đi học xa nhiều năm có mất quyền cưới ở quê không
Không. Đây là nỗi lo hay gặp, và quy định trả lời thẳng: cư sở không tuỳ thuộc vào sự đăng ký nhập vào một giáo xứ, mà tuỳ thuộc ý định hoặc thời gian cư ngụ; việc vắng mặt quá lâu khỏi giáo xứ không phải là lý do để cha sở phủ nhận việc thủ đắc cư sở hoặc từ chối nghĩa vụ chứng hôn.
Và khi bạn có cư sở ở giáo xứ đó, quy định còn viết mạnh hơn: cha sở buộc phải chứng hôn cho họ, không được từ chối, vì chứng hôn là nhiệm vụ được uỷ thác đặc biệt cho cha sở. Bài cư sở và bán cư sở giải thích hai khái niệm này bằng con số.
Việc làm được từ xa, và việc phải chờ về
| Làm được từ xa | Phải có mặt |
|---|---|
| Xin chứng thư rửa tội bản mới | Học giáo lý hôn nhân, nếu chưa có chứng chỉ |
| Hỏi giáo xứ về lịch khoá giáo lý và ngày trống | Gặp cha sở để làm hồ sơ và điều tra hôn phối |
| Gửi hồ sơ bản scan nếu giáo xứ nhận | Đăng ký kết hôn dân sự |
| Xin bắt đầu rao sớm | Cử hành lễ |
| Xin giấy giới thiệu nếu cưới ở giáo xứ khác |
Xếp lịch ngược từ ngày cưới
Cách xếp dễ nhất là đi ngược. Chốt ngày cưới trước, rồi lùi dần:
- Sáu tháng trước — hỏi giáo xứ nơi định cưới hai câu: lịch khoá giáo lý, và cha muốn hồ sơ đi đường nào. Nếu bạn thuộc diện cả hai đang ở nước ngoài thì đọc thêm bài Việt kiều về Việt Nam cưới, vì quy định mở hai đường khác nhau cho trường hợp đó.
- Ba tháng trước — xin chứng thư rửa tội bản mới, gom hồ sơ hôn phối, gửi bản scan nếu được, và xin cho rao chạy sớm.
- Một tháng trước — hỏi lại kết quả rao, xác nhận ngày giờ lễ, chốt ekip.
- Khi về tới nơi — gặp cha sở, hoàn tất phần phải làm trực tiếp, đăng ký kết hôn dân sự nếu chưa.
Mốc chung cho mọi người thì không có, vì còn tuỳ giáo phận và tuỳ hoàn cảnh — bài bắt đầu thủ tục trước bao lâu nói rõ vì sao. Nhưng với người ở nước ngoài, nguyên tắc thì gọn: việc gì làm được từ xa thì làm sớm, để dành kỳ nghỉ cho những việc buộc phải có mặt.
- Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam — Hội đồng Giám mục Việt Nam, Vĩnh Long 17/4/2024, điều 16 §1 — việc học giáo lý có thể thực hiện ở bất cứ giáo xứ nào, hoặc tại một cơ sở được Đấng Bản quyền chuẩn nhận (hdgmvietnam.com)
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 16 §3 — các chứng chỉ giáo lý hôn nhân được công nhận trong toàn Giáo Hội tại Việt Nam và có giá trị vô thời hạn
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 17 — cha sở nơi dạy giáo lý hôn nhân có thể đón nhận học viên mặc dù không có giấy giới thiệu của cha sở nơi học viên có cư sở hoặc thường trú
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 18 — thời gian khoá giáo lý hôn nhân kéo dài từ một đến ba tháng, có thể rút ngắn nhưng vẫn bảo đảm những điều căn bản
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 12 §1 — việc điều tra hôn phối thông thường được thực hiện bằng cách rao hôn phối tại nhà thờ vào ba thánh lễ Chúa nhật liên tiếp; cha sở có quyền chuẩn rao một Chúa nhật, cha quản hạt hai Chúa nhật, và Bản quyền địa phương ba Chúa nhật
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 13 §1 — cha sở phải lập tờ rao và gởi đi các nơi liên quan để nhờ rao, kể cả nơi một bên đã cư ngụ trong một thời gian khá lâu trên một năm; việc rao có thể thực hiện sớm, trước khi đôi bạn hội đủ những điều kiện khác, như học giáo lý, đăng ký kết hôn dân sự
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 4 — khi một trong đôi bạn xin được kết hôn trong giáo xứ mà người ấy có cư sở hay thường trú, cha sở buộc phải chứng hôn cho họ, không được từ chối
- Quy định về thủ tục hôn phối, điều 5 — cư sở hay bán cư sở không tuỳ thuộc vào sự đăng ký nhập vào một giáo xứ, nhưng tuỳ thuộc ý định hoặc thời gian cư ngụ; việc không đăng ký vào giáo xứ hoặc việc vắng mặt quá lâu khỏi giáo xứ không phải là lý do để cha sở phủ nhận việc thủ đắc cư sở hoặc từ chối nghĩa vụ chứng hôn