Thủ tục
Việt kiều về Việt Nam cưới nhà thờ: hồ sơ đi đường nào?
Nội dung bài
Đôi bạn đang sống ở nước ngoài vẫn cưới được trong nhà thờ tại Việt Nam, và Hội đồng Giám mục Việt Nam đã mở sẵn hai đường: hoặc cha sở tại Việt Nam nhận chứng hôn và chu toàn tất cả các quy định về thủ tục hôn phối, hoặc cha sở ở nước ngoài đảm nhận phần thủ tục rồi gửi về giấy xác nhận không có gì cản trở. Hồ sơ có yếu tố người nước ngoài cần thêm giấy do cơ quan chính quyền cấp chưa quá sáu tháng xác nhận tình trạng chưa kết hôn.
Hai bạn đang sống ở nước ngoài và muốn ngày cưới diễn ra ở nhà thờ quê nhà, nơi có ông bà và họ hàng.
Nếu trong đoàn có khách chỉ nói tiếng Anh, từ vựng lễ cưới Công giáo Anh – Việt in ra được để họ theo lễ. Câu hỏi khó nhất không phải vé máy bay, mà là: hồ sơ hôn phối làm ở đâu, ai làm, và giấy nào phải xin trước khi về?
Hội đồng Giám mục Việt Nam mở hai đường cho trường hợp cả đôi bạn có cư sở ở nước ngoài mà muốn cưới tại Việt Nam: hoặc cha sở tại Việt Nam nhận chứng hôn và chu toàn trọn thủ tục, hoặc một cha sở ở nước ngoài làm phần thủ tục rồi gửi về giấy xác nhận không có gì cản trở. Hồ sơ có yếu tố người nước ngoài cần thêm giấy chính quyền cấp chưa quá sáu tháng.
Hai đường, và người chọn là cha sở nơi cử hành
Quy định viết thẳng cho trường hợp cả đôi bạn đều có cư sở ở nước ngoài nhưng muốn kết hôn tại Việt Nam. Cha sở tại Việt Nam có thể áp dụng một trong hai cách:
- Cách thứ nhất — ngài chấp nhận đảm nhận chứng hôn cho hai bạn và chu toàn tất cả các quy định về thủ tục hôn phối. Nghĩa là hồ sơ, điều tra, rao báo đều làm tại Việt Nam.
- Cách thứ hai — ngài yêu cầu hai bạn xin một cha sở của một bên ở nước ngoài đảm nhận chu toàn các quy định về thủ tục hôn phối, rồi gửi lại cho ngài giấy xác nhận là không có gì cản trở cho việc kết hôn thành sự và hợp luật. Giấy ấy quen được gọi bằng tên Latinh nihil obstat.
Điều quan trọng cho việc lên lịch của bạn: người chọn đường là cha sở nơi định cưới, không phải bạn. Vì thế câu hỏi đầu tiên nên gửi về Việt Nam không phải "nhà thờ còn trống ngày nào", mà là "cha nhận làm hồ sơ tại xứ, hay cha muốn con xin cha sở bên này làm rồi gửi giấy về?".
Vì sao cách thứ hai thường nhẹ hơn cho bạn
Phần nặng nhất của thủ tục là điều tra và rao — cả hai đều cần người tiếp xúc trực tiếp với hai bạn và với cộng đoàn nơi hai bạn đang sống. Cha sở ở nước ngoài làm việc ấy thuận hơn, vì hai bạn ở ngay đó.
Nguyên tắc này không mới. Bộ Giáo luật vốn đã liệu trước việc người điều tra không phải là người chứng hôn: khi ấy kết quả điều tra phải được thông báo cho cha sở sẽ chứng hôn càng sớm càng tốt, bằng một văn thư chính thức. Giấy nihil obstat chính là văn thư ấy trong trường hợp xuyên quốc gia.
Giấy tờ pháp lý cần thêm khi có yếu tố nước ngoài
Với hôn phối có yếu tố người nước ngoài, Hội đồng Giám mục Việt Nam liệt kê rõ, ngoài các yêu cầu về giáo luật, hồ sơ cần những giấy pháp lý sau:
- Giấy do cơ quan chính quyền cấp chưa quá sáu tháng, xác nhận tình trạng chưa có kết hôn, hoặc đã kết hôn nhưng người phối ngẫu đã qua đời.
- Giấy đăng ký kết hôn nơi cơ quan chính quyền, hoặc của Việt Nam hoặc của nước ngoài.
- Trong trường hợp có hoài nghi, cha sở nơi chứng hôn yêu cầu đôi bạn xin giấy chứng nhận của linh mục đang làm việc mục vụ tại nơi họ ở.
Con số sáu tháng ở mục thứ nhất là mốc nên tính ngược từ ngày cưới. Xin quá sớm thì giấy hết hiệu lực giữa chừng, xin quá muộn thì không kịp hợp pháp hoá và dịch thuật.
Mục thứ hai cho thấy phần dân sự đi trước phần nhà thờ trong hồ sơ này — chi tiết ở đăng ký kết hôn dân sự và lễ cưới nhà thờ.
Nếu chỉ một người ở nước ngoài
Khi một trong hai bạn vẫn có cư sở hoặc bán cư sở tại Việt Nam, việc đơn giản hơn hẳn: hôn phối được cử hành tại giáo xứ nơi một trong hai người thuộc về, nên giáo xứ ấy làm hồ sơ như mọi đám cưới khác. Người ở nước ngoài vẫn cần các giấy pháp lý kể trên, cùng chứng thư rửa tội và thêm sức xin từ nơi mình đã lãnh nhận bí tích.
Trình tự nên đi
- Hỏi cha sở nơi định cưới ở Việt Nam: ngài chọn đường nào trong hai đường.
- Theo câu trả lời ấy mà gặp cha sở nơi bạn đang sống ở nước ngoài, xin ngài làm phần của mình.
- Xin sớm các giấy chính quyền, canh mốc sáu tháng.
- Xin chứng thư rửa tội và chứng thư thêm sức tại nơi đã lãnh nhận bí tích.
- Về Việt Nam với hồ sơ đã đủ, chỉ còn phần cử hành.
Danh mục giấy tờ chung của mọi hồ sơ hôn phối nằm ở hồ sơ hôn phối gồm những gì; toàn bộ trình tự ở thủ tục cưới Công giáo.
Nội dung trên dẫn Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam của Hội đồng Giám mục Việt Nam, ký ngày 17/4/2024, và Bộ Giáo luật 1983 bản chính thức của Toà Thánh. Yêu cầu về hợp pháp hoá lãnh sự và dịch thuật giấy tờ thuộc luật dân sự từng nước — xin hỏi thêm cơ quan có thẩm quyền nơi bạn đang cư trú.
Hai hoàn cảnh gần với bài này nhưng đi đường khác: nếu bạn còn cư sở ở Việt Nam và chỉ về nước được vài tuần thì xem du học sinh về Việt Nam cưới; còn nếu hai bạn đã cưới xong ở nước ngoài rồi thì xem đã cưới ở nước ngoài, về Việt Nam có phải cưới lại không.
- Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam — Hội đồng Giám mục Việt Nam, Vĩnh Long 17/4/2024
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1115 — hôn phối được cử hành tại giáo xứ nơi một trong hai bên có cư sở, bán cư sở hoặc đã cư ngụ một tháng; với phép của Đấng Bản quyền riêng hoặc cha sở riêng, hôn phối có thể được cử hành ở nơi khác
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1070 — nếu người tiến hành cuộc điều tra không phải là cha sở sẽ chứng hôn, thì phải thông báo kết quả cho cha sở ấy càng sớm càng tốt bằng một văn thư chính thức
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1066 — trước khi cử hành hôn phối, phải biết chắc rằng không có gì ngăn trở việc cử hành thành sự và hợp pháp
- Bản chính thức đối chiếu tại vatican.va/archive/cod-iuris-canonici (Libreria Editrice Vaticana)