Nghi thức
Lời cảm ơn cuối lễ cưới — dâu rể nói thế nào?
Nội dung bài
Lời cảm ơn của đôi tân hôn không phải một phần của nghi thức hôn phối. Nhưng Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma có chừa một chỗ: số 90 và 166 nói nghi thức kết lễ bắt đầu bằng những thông báo vắn tắt nếu cần, sau lời nguyện hiệp lễ và trước lời chào cùng phép lành của linh mục. Đó là vị trí mà nhiều giáo xứ dành cho lời cảm ơn, nhưng quyền quyết định thuộc về vị chủ sự nên phải hỏi trước. Chữ vắn tắt trong bản văn cũng là mực thước cho độ dài: một tới hai phút, cảm ơn theo vai trò trong buổi lễ chứ không theo thân sơ.
Có một khoảnh khắc mà gần như đôi nào cũng lúng túng: lễ vừa xong phần hiệp lễ, cha nhìn xuống, và hai người biết là tới lượt mình nói vài câu — nhưng không ai dặn trước là nói gì, nói bao lâu, cảm ơn ai trước.
Lời cảm ơn không phải một phần của nghi thức hôn phối. Nhưng sách phụng vụ có chừa một chỗ: Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma số 166 nói sau lời nguyện hiệp lễ có thể có những thông báo vắn tắt, rồi mới tới lời chào và phép lành. Đó là vị trí các giáo xứ thường dành cho lời cảm ơn — và chữ vắn tắt cũng là mực thước cho độ dài.
Nói vào lúc nào trong buổi lễ
Đây là câu hỏi đầu tiên, và bản văn phụng vụ trả lời khá rõ. Số 90 liệt kê nghi thức kết lễ theo đúng thứ tự:
- Những thông báo vắn tắt, nếu cần
- Lời chào và phép lành của linh mục
- Việc giải tán dân chúng
- Linh mục và phó tế hôn kính bàn thờ
Số 166 nói cụ thể hơn: khi lời nguyện hiệp lễ đã kết thúc, có thể có những thông báo vắn tắt cho dân chúng, nếu cần. Rồi số 167 mới tới phần linh mục dang tay chào và ban phép lành.
Nghĩa là chỗ ấy nằm trước phép lành cuối lễ, không phải sau khi lễ đã xong và mọi người bắt đầu đứng dậy.
Bản văn nói chỗ đó dành cho thông báo vắn tắt, chứ không nêu đích danh "lời cảm ơn của đôi tân hôn". Việc có dành chỗ ấy cho hai bạn nói hay không là quyết định của vị chủ sự và của giáo xứ. Chúng tôi nói rõ điều này để bạn không đi hỏi cha xứ bằng câu "sách cho phép mà" — câu đúng là "chúng con xin phép nói vài câu cảm ơn, cha thấy có tiện không ạ?".
Hỏi trước, đừng để tới hôm lễ
Việc này thuộc buổi tập dợt chứ không phải chuyện ứng biến. Ba câu nên hỏi:
- Có được nói không, và nói ở chỗ nào trong lễ.
- Đứng ở đâu — trước giảng đài, dưới bậc cung thánh, hay tại chỗ. Mỗi nhà thờ một cách.
- Có micro không, và ai đưa.
Có giáo xứ vui vẻ dành hai phút; có nơi không, vì còn lễ khác nối tiếp hoặc vì muốn giữ bầu khí thinh lặng sau lễ. Cả hai đều bình thường, và việc bị từ chối không có nghĩa là giáo xứ khó tính.
Cảm ơn ai, theo thứ tự nào
Nguyên tắc dễ nhớ: theo vai trò trong chính buổi lễ, không theo thân sơ. Trong nhà thờ thì thứ tự phụng vụ đi trước thứ tự gia đình — điều này khác hẳn bài phát biểu ở tiệc.
| Thứ tự | Cảm ơn ai | Vì sao ở vị trí đó |
|---|---|---|
| 1 | Cha chủ sự, rồi các cha đồng tế | Ngài là người chứng hôn và chủ sự Thánh lễ |
| 2 | Quý tu sĩ hiện diện | Nếu có |
| 3 | Ban hành giáo và những người phục vụ | Chuẩn bị nhà thờ, đón khách, giữ trật tự — phần việc ít ai thấy |
| 4 | Ca đoàn | Hát suốt buổi lễ, thường tập trước nhiều buổi |
| 5 | Cha mẹ hai bên | Chỗ mà giọng hay run nhất |
| 6 | Cộng đoàn giáo xứ, họ hàng, bạn bè | Câu chốt, gộp lại |
Đừng bỏ sót ban hành giáo. Đây là nhóm hay bị quên nhất, trong khi phần lớn việc chuẩn bị nhà thờ hôm ấy là của họ. Ca đoàn cũng vậy — nếu bạn có chọn thánh vịnh đáp ca hay bài hát riêng, họ đã tập cho hai bạn.
Khung mẫu — dùng được ngay
Bản rất ngắn (khoảng 45 giây)
Trọng kính cha chủ sự, kính thưa quý tu sĩ, quý ban hành giáo, ca đoàn, cùng toàn thể cộng đoàn.
Chúng con là [tên] và [tên]. Chúng con xin chân thành cảm ơn cha đã cử hành thánh lễ hôn phối cho chúng con hôm nay; cảm ơn quý ban hành giáo và ca đoàn đã giúp cho thánh lễ được sốt sắng; cảm ơn cha mẹ hai bên đã sinh thành, dưỡng dục và đồng hành với chúng con tới ngày hôm nay.
Chúng con xin cảm ơn cộng đoàn, họ hàng và bạn bè đã đến hiệp ý cầu nguyện. Xin cha và cộng đoàn tiếp tục cầu nguyện cho gia đình nhỏ của chúng con. Chúng con xin chân thành cảm ơn.
Bản đầy đủ hơn (khoảng 90 giây)
Giữ nguyên khung trên, thêm một câu ở giữa — chỉ một, đừng hơn:
- Một câu về điều hai bạn xin: "Chúng con xin Chúa gìn giữ lời chúng con vừa cam kết trước mặt Chúa và cộng đoàn."
- Hoặc một câu nhắc người vắng mặt: ông bà đã qua đời, người thân ở xa không về được.
- Hoặc một câu cảm ơn người đã đồng hành: cha đã dạy giáo lý, người đỡ đầu, đôi bạn thân giúp lo suốt mấy tháng.
Đừng thêm cả ba. Chọn một câu đúng với hai bạn nhất.
- Mời khách sang tiệc, đọc địa chỉ nhà hàng — việc ấy để người dẫn chương trình làm ở ngoài, không nói trong nhà thờ.
- Kể chuyện tình yêu — dù ngắn. Đây không phải chỗ đó.
- Đùa — kể cả câu đùa hiền. Bầu khí vừa qua phần hiệp lễ.
- Đọc danh sách dài từng tên một. Gộp theo nhóm như bảng trên.
- Nói quá ba phút. Bản văn dùng chữ vắn tắt, và cha còn phải ban phép lành.
Nếu giáo xứ không cho nói trong lễ
Vẫn còn ba cách, và cách nào cũng chu đáo:
- Nói ở tiệc cưới. Đây là chỗ tự nhiên nhất cho lời cảm ơn dài hơn — xem phát biểu trong đám cưới Công giáo để biết khung ba phần và cách xưng hô.
- Cảm ơn riêng ngay sau lễ. Ra cửa nhà thờ, gặp từng nhóm: cha, ban hành giáo, ca đoàn. Nhiều người thấy cách này còn ấm hơn nói trước micro.
- Một tấm thiệp cảm ơn gửi lại giáo xứ và ca đoàn sau ngày cưới. Ít đôi làm, và vì thế nó được nhớ lâu.
Về việc cảm ơn bằng phong bì cho ca đoàn hay ban hành giáo: nếp mỗi nơi mỗi khác, không có lệ chung, nên hỏi trước người phụ trách phụng vụ thay vì tự đưa tại chỗ trước mặt đông người. Chuyện dâng lễ thì lại là việc khác — xem phong bì xin lễ cưới.
Chuẩn bị thực tế
- Viết ra giấy và cầm theo. Không ai chê bạn cầm giấy; người ta chỉ nhớ đoạn bạn đứng im vì quên.
- Đọc thử thành tiếng một lần, bấm giờ. Nói trong nhà thờ chậm hơn bạn tưởng.
- Giao giấy cho phù rể hoặc người làm chứng giữ — xem phù dâu phù rể làm gì.
- Nếu bạn hoặc bạn đời không có đạo, cứ dùng đúng khung trên; cách xưng hô "trọng kính cha", "quý tu sĩ" là đủ và không sai ở đâu cả.
Bước tiếp theo
Muốn thấy phần kết lễ nằm ở đâu trong toàn bộ buổi lễ, đọc nghi thức hôn phối gồm mấy phần. Nếu bạn đang tính giờ cho cả ngày, xem lễ cưới nhà thờ kéo dài bao lâu — hai phút cảm ơn nằm gọn trong phần kết lễ.
Việc có dành chỗ cho lời cảm ơn, nói ở đâu và dài bao lâu là quyết định của vị chủ sự và nếp của từng giáo xứ. Nội dung bài này dựa trên cấu trúc nghi thức kết lễ trong sách phụng vụ — còn cho phép hay không, xin hỏi trong buổi tập dợt tại nhà thờ nơi bạn cử hành.
Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 90 — nghi thức kết lễ gồm: những thông báo vắn tắt, nếu cần; lời chào và phép lành của linh mục, mà vào một số ngày và dịp được khai triển thêm bằng lời nguyện trên dân chúng hoặc một công thức long trọng hơn; việc giải tán dân chúng do phó tế hoặc linh mục, để mỗi người đi làm việc lành, ngợi khen và chúc tụng Thiên Chúa; việc linh mục và phó tế hôn kính bàn thờ rồi cúi mình sâu trước bàn thờ (vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds) · Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 166 — khi lời nguyện hiệp lễ đã kết thúc, có thể có những thông báo vắn tắt cho dân chúng, nếu cần · Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 167 và 168 — sau đó linh mục dang tay chào dân chúng và ban phép lành; ngay sau phép lành, linh mục thêm lời giải tán · Bộ Giáo luật 1983, điều 1119 — ngoài trường hợp khẩn thiết, trong việc cử hành hôn phối phải giữ các nghi thức đã được quy định trong các sách phụng vụ được Hội Thánh phê chuẩn, hoặc đã thành tập tục hợp pháp (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici)