Nghi thức
Lễ kỷ niệm hôn phối — ngân khánh, kim khánh làm thế nào?
Nội dung bài
Nhiều đôi tưởng lễ kỷ niệm hôn phối chỉ là xin một thánh lễ tạ ơn bình thường. Thực ra Nghi thức cử hành Hôn nhân của Hội đồng Giám mục Việt Nam có riêng Chương V dành cho dịp này, với nghi thức chúc lành cho vợ chồng đặt sau bài giảng. Hai ông bà được mời thinh lặng cầu nguyện và lặp lại quyết tâm sống thánh thiện trong bậc hôn nhân, có thể âm thầm hoặc công khai theo một công thức đối đáp in sẵn. Sách còn dự liệu hai tình huống về nhẫn cưới: làm phép nhẫn mới nếu đã mất, và chúc phúc nếu vẫn còn giữ được nhẫn cũ.
Nhiều đôi tới ngày kỷ niệm chỉ nghĩ tới việc xin một thánh lễ tạ ơn rồi mời con cháu đi ăn. Ít ai biết sách nghi thức có hẳn một chương riêng cho dịp này.
Chương V của Nghi thức cử hành Hôn nhân dành riêng cho Thánh lễ Kỷ niệm Hôn phối, với nghi thức chúc lành cho vợ chồng đặt sau bài giảng. Và sách dự liệu hai công thức khác nhau về nhẫn — một cho đôi còn giữ được nhẫn cưới, một cho đôi đã mất nhẫn.
Nghi thức chúc lành cho vợ chồng
Đặt sau bài giảng. Linh mục kêu mời hai ông bà thinh lặng cầu nguyện và lặp lại trước mặt Chúa quyết tâm sống thánh thiện trong bậc hôn nhân, bằng những lời này hay tương tự:
Tưởng nhớ lại lễ cử hành năm xưa, trong đó, qua bí tích Hôn phối, ông bà đã liên kết cuộc sống với nhau bằng mối dây không thể tháo gỡ, giờ đây, trước mặt Chúa, ông bà muốn lặp lại những lời hứa mà năm xưa ông bà đã cam kết với nhau. Ông bà hãy khẩn cầu Chúa ban ơn, để những lời hứa này được nên vững bền.
Rồi hai vợ chồng âm thầm lặp lại lời quyết tâm — hoặc tuỳ nghi nhắc lại cách công khai theo công thức đối đáp in sẵn:
Người chồng: Lạy Chúa, chúc tụng Chúa, vì nhờ ơn Chúa, con đã nhận bà đây làm vợ.
Người vợ: Lạy Chúa, chúc tụng Chúa, vì nhờ ơn Chúa, con đã nhận ông đây làm chồng.
Cả hai: Lạy Chúa, chúc tụng Chúa, với lòng nhân hậu Chúa đã hiện diện trong suốt cuộc sống của chúng con khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan…
Và linh mục kết:
Xin Chúa gìn giữ ông bà mọi ngày trong suốt cuộc đời. Xin Ngài an ủi ông bà lúc gian nan, phù giúp ông bà khi thịnh vượng, và cho nhà ông bà được tràn đầy phúc lành của Ngài.
Cả lời của hai ông bà lẫn lời của linh mục đều nhắc cùng một cặp: thịnh vượng và gian nan. Bản văn không giả vờ rằng những năm đã qua toàn chuyện vui — nó gọi tên cả hai, rồi tạ ơn cho cả hai.
Chuyện chiếc nhẫn — chi tiết ít ai biết
Đây là chỗ sách chu đáo một cách bất ngờ. Có hai tình huống, mỗi tình huống một công thức riêng:
Nếu đã mất nhẫn. Sách có phần "Làm phép nhẫn mới (trong trường hợp đã mất nhẫn)". Sau lời làm phép, tuỳ nghi có thể xông hương hoặc rảy nước thánh, rồi "hai người trao lại cho nhau trong thinh lặng".
Nếu vẫn còn giữ được nhẫn cưới. Không làm phép lại. Linh mục chúc phúc cho hai ông bà:
…xin cho những chiếc nhẫn mà ông bà coi là dấu chỉ của lòng chung thuỷ, cũng nhắc nhở cho ông bà về lòng yêu thương nhau và về ân sủng của bí tích.
Nếu chiếc nhẫn cũ không còn đeo vừa hay đã cất đi, cứ mang theo và nói trước với cha — sách đã tính tới cả những chuyện rất đời như vậy.
Ngân khánh, kim khánh, ngọc khánh
Lời nguyện chung trong sách nêu đích danh việc mừng lễ Ngân khánh (Kim khánh, Ngọc khánh) Hôn phối.
Nhưng nói cho đúng: bản văn chỉ nêu ba tên gọi, không định nghĩa số năm. Theo cách gọi quen dùng ở Việt Nam:
| Tên gọi | Số năm (theo tập tục) |
|---|---|
| Ngân khánh | 25 năm |
| Kim khánh | 50 năm |
| Ngọc khánh | 60 năm |
Đây là tập tục, không phải quy định phụng vụ — nên nếu giáo xứ của ông bà quen tính khác, cứ theo nếp ở đó.
Chuẩn bị thế nào
- Hỏi giáo xứ sớm để xếp lịch. Nhiều nơi cử hành chung cho nhiều đôi trong một dịp của giáo xứ; nơi khác cho cử hành riêng. Hỏi trước để biết mình thuộc trường hợp nào.
- Mang nhẫn cưới theo, và nói trước nếu đã mất — để cha chuẩn bị đúng công thức.
- Con cháu tham dự. Đây là điểm khác lớn nhất so với đám cưới: người dự phần lớn là con cháu chứ không phải bạn bè, và nhiều gia đình để con cháu đọc bài đọc hoặc lời nguyện giáo dân.
- Lời cảm ơn cuối lễ cũng có chỗ như trong lễ cưới — xem lời cảm ơn cuối lễ.
- Xin lễ thì theo cách thông thường của giáo xứ, xem phong bì xin lễ cưới.
Nếu một người đã qua đời
Sách Chương V viết cho hai ông bà cùng hiện diện. Khi một người đã qua đời, điều gia đình thường làm là xin một thánh lễ cầu cho người ấy vào đúng ngày kỷ niệm — đó là việc khác, và hỏi cha xứ là cách sắp xếp đúng.
Bước tiếp theo
Nếu ông bà muốn hình dung lại buổi lễ năm xưa, xem nghi thức hôn phối gồm mấy phần. Về ý nghĩa của chiếc nhẫn trong nghi thức, xem nghi thức trao nhẫn cưới.
Cách tổ chức lễ kỷ niệm — chung hay riêng, vào dịp nào trong năm — khác nhau giữa các giáo xứ. Nội dung bài này dẫn theo Chương V của sách nghi thức; cách làm cụ thể xin hỏi giáo xứ nơi ông bà sinh hoạt.
Nghi thức cử hành Hôn nhân, Chương V Thánh lễ Kỷ niệm Hôn phối, trích bản dịch của Uỷ ban Phụng tự trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 2008, bản đăng lại của Ban Phụng vụ Giáo phận Cần Thơ — sau bài giảng, linh mục kêu mời hai vợ chồng thinh lặng cầu nguyện và lặp lại trước mặt Chúa quyết tâm sống thánh thiện trong bậc hôn nhân · Nghi thức cử hành Hôn nhân, Chương V — bấy giờ hai vợ chồng âm thầm lặp lại lời quyết tâm, hoặc tuỳ nghi nhắc lại lời quyết tâm cách công khai theo công thức đối đáp: người chồng thưa rằng nhờ ơn Chúa con đã nhận bà đây làm vợ, người vợ thưa rằng nhờ ơn Chúa con đã nhận ông đây làm chồng, rồi cả hai cùng chúc tụng Chúa đã hiện diện trong suốt cuộc sống của mình khi thịnh vượng cũng như lúc gian nan · Nghi thức cử hành Hôn nhân, Chương V — lời của linh mục: xin Chúa gìn giữ ông bà mọi ngày trong suốt cuộc đời, xin Ngài an ủi ông bà lúc gian nan, phù giúp ông bà khi thịnh vượng, và cho nhà ông bà được tràn đầy phúc lành của Ngài · Nghi thức cử hành Hôn nhân, Chương V — sách dự liệu hai tình huống về nhẫn: làm phép nhẫn mới trong trường hợp đã mất nhẫn, sau đó tuỳ nghi xông hương hoặc rảy nước thánh và hai người trao lại cho nhau trong thinh lặng; còn nếu vẫn còn giữ được nhẫn cưới thì linh mục chúc phúc theo một công thức khác · Nghi thức cử hành Hôn nhân, Chương V — lời nguyện chung của lễ kỷ niệm nêu đích danh việc mừng lễ Ngân khánh, Kim khánh hoặc Ngọc khánh Hôn phối