Nghi thức
Ai được rước lễ trong lễ cưới nhà thờ?
Nội dung bài
Giáo luật nói bất cứ người nào đã được rửa tội và không bị luật cấm thì có thể và phải được nhận cho rước lễ. Người ý thức mình có tội trọng phải xưng tội trước. Phải kiêng mọi thức ăn và đồ uống ít là một giờ trước khi rước lễ, trừ nước lã và thuốc; người cao tuổi và đau yếu được miễn. Ai đã rước lễ trong ngày thì chỉ được rước lần thứ hai trong chính Thánh lễ mà mình tham dự. Khách không Công giáo không rước lễ nhưng có thể lên khoanh tay xin lời chúc lành.
Trong một lễ cưới ở Việt Nam, phần rước lễ là lúc dễ lúng túng nhất — vì nhà thờ hôm ấy có cả người giữ đạo đều đặn, người lâu không đi lễ, và cả một nửa số khách không có đạo.
Câu trả lời gọn: luật rõ ràng hơn người ta tưởng, và không ai bị đặt vào thế khó xử.
Điều 912: bất cứ người nào đã được rửa tội và không bị luật cấm thì có thể và phải được nhận cho rước lễ. Ngoài ra phải giữ chay ít là một giờ (trừ nước lã và thuốc), và ai ý thức mình có tội trọng thì xưng tội trước.
Điều 912 — cách luật nói về việc này
Bản văn đáng để ý ở chỗ nó viết theo hướng mở, không phải hướng cấm:
Bất cứ người nào đã được rửa tội và không bị luật cấm thì có thể và phải được nhận cho rước lễ.
Hai chữ "và phải" cho thấy tinh thần: đây là điều Hội Thánh muốn ban chứ không phải muốn giữ lại. Các giới hạn bên dưới là ngoại lệ, không phải nguyên tắc.
Ba điều kiện thực tế
| Điều kiện | Luật nào | Nghĩa là gì trong ngày cưới |
|---|---|---|
| Đã rửa tội trong Hội Thánh Công giáo | đ.912, đ.844 §1 | Khách không có đạo thì không rước lễ |
| Không ý thức mình mắc tội trọng chưa xưng | đ.916 | Lâu không đi lễ thì nên xưng tội trước vài hôm |
| Giữ chay ít là một giờ | đ.919 §1 | Tính từ lúc bắt đầu rước lễ ngược về trước |
Giữ chay một giờ — điều hay bị quên nhất
Điều 919 §1 nói phải kiêng mọi thức ăn và đồ uống ít là một giờ trước khi rước lễ — trừ nước lã và thuốc.
Với lễ cưới thì đây là chi tiết rất thực tế. Lễ chiều hay rơi vào quãng người ta vừa ăn xong; đoàn nhà trai nhà gái lại hay có đồ ăn nhẹ trong lúc chờ. Cách tính đơn giản: một giờ trước lúc rước lễ, không phải một giờ trước lúc lễ bắt đầu — mà phần rước lễ nằm khá sâu trong buổi lễ, nên thường dễ hơn bạn tưởng.
§3 nêu một ngoại lệ rộng rãi: người cao tuổi, người đau yếu, và cả những ai chăm sóc họ vẫn được rước lễ dù đã ăn gì đó trong vòng một giờ trước. Ông bà đi dự cưới không phải lo phần này.
Khách không có đạo đứng ở đâu
Đây là câu hỏi được hỏi nhiều nhất, và câu trả lời không hề khó xử.
Bạn không rước lễ, nhưng có hai cách, cả hai đều bình thường:
- Ngồi yên tại chỗ — cách phổ biến nhất
- Lên xếp hàng rồi khoanh tay trước ngực — dấu hiệu cho linh mục biết bạn xin lời chúc lành thay vì rước lễ
Không có cách nào đúng hơn cách nào, và không ai để ý. Bài đi dự lễ cưới Công giáo nói kỹ hơn những việc thực tế khác cho khách.
Không phải vì phân biệt. Rước lễ là dấu chỉ của sự hiệp thông trọn vẹn trong cùng một đức tin — nên nó đi sau chứ không đi trước. Chính vì lý do ấy mà đôi khác đạo thường cử hành ngoài Thánh lễ: để không phải nhấn mạnh sự khác biệt ngay trong ngày cưới.
Một ngày dự hai lễ thì tính sao
Chuyện thường gặp: sáng Chúa nhật đi lễ ở giáo xứ, chiều dự lễ cưới của bạn.
Điều 917 trả lời gọn: người đã rước lễ rồi thì trong cùng một ngày chỉ được rước lễ lần thứ hai, và phải là trong chính Thánh lễ mà mình tham dự.
Vế sau quan trọng: bạn phải dự buổi lễ ấy, chứ không phải chỉ ghé vào đúng lúc rước lễ rồi ra. Và tối đa là hai lần trong ngày, không hơn.
Hai điều luật ít khi chạm tới trong lễ cưới
Điều 915 nói tới người đã bị vạ tuyệt thông hoặc cấm chế sau khi hình phạt được tuyên kết hay tuyên bố, và người ngoan cố kéo dài trong một tội trọng công khai. Đây là những trường hợp riêng, do giáo quyền xác định — không phải chuyện để khách trong nhà thờ tự suy đoán về nhau. Nếu bạn nghĩ hoàn cảnh của mình có thể thuộc diện này, hãy hỏi thẳng cha xứ.
Điều 920 buộc mỗi tín hữu rước lễ ít là mỗi năm một lần, thường giữ trong Mùa Phục Sinh. Nghĩa là luật không đặt ra buộc riêng nào bắt cô dâu chú rể phải rước lễ trong chính lễ cưới của mình.
Việc nên làm
Nếu bạn lâu không đi lễ: đi xưng tội trước ngày cưới vài hôm là gọn nhất.
Nếu bạn là khách không có đạo: không phải chuẩn bị gì. Ngồi yên hoặc khoanh tay, cả hai đều đúng.
Nếu nhà có người già đi dự: không phải lo chuyện giữ chay, luật đã miễn sẵn.
Nếu hai bạn cưới ngoài Thánh lễ: buổi lễ thường không có phần rước lễ — xem cưới ngoài Thánh lễ để biết buổi lễ gồm những gì.
Nội dung trên dẫn theo Bộ Giáo luật 1983, bản chính thức của Toà Thánh. Cách thực hành cụ thể trong từng buổi lễ do cha chủ sự quyết định — hoàn cảnh riêng của bạn, hãy hỏi trực tiếp ngài.
Còn việc rước lễ lần đầu của trẻ thì theo một bộ điều luật riêng, xem xưng tội rước lễ lần đầu là gì.
Bộ Giáo luật 1983, điều 912 — bất cứ người nào đã được rửa tội và không bị luật cấm thì có thể và phải được nhận cho rước lễ · Bộ Giáo luật 1983, điều 915 — những người đã bị vạ tuyệt thông hoặc bị cấm chế sau khi hình phạt đã được tuyên kết hay tuyên bố, và những người ngoan cố kéo dài trong một tội trọng công khai, thì không được nhận cho rước lễ · Bộ Giáo luật 1983, điều 916 — người ý thức mình có tội trọng thì không được rước lễ nếu chưa xưng tội, trừ khi có lý do nghiêm trọng và không có dịp xưng tội · Bộ Giáo luật 1983, điều 917 — người đã rước lễ rồi thì trong cùng một ngày chỉ được rước lễ lần thứ hai trong chính Thánh lễ mà mình tham dự · Bộ Giáo luật 1983, điều 919 §1 — người sắp rước lễ phải kiêng mọi thức ăn và đồ uống ít là một giờ trước khi rước lễ, trừ nước lã và thuốc · Bộ Giáo luật 1983, điều 919 §3 — người cao tuổi, người đau yếu và những ai chăm sóc họ vẫn được rước lễ dù đã ăn gì đó trong vòng một giờ trước đó · Bộ Giáo luật 1983, điều 920 — sau khi đã được khai tâm Thánh Thể, mỗi tín hữu buộc rước lễ ít là mỗi năm một lần, và phải giữ luật này trong Mùa Phục Sinh trừ khi vì lý do chính đáng mà giữ vào thời gian khác trong năm · Bộ Giáo luật 1983, điều 844 §1 — thừa tác viên Công giáo ban các bí tích cách hợp pháp chỉ cho các tín hữu Công giáo mà thôi · Bộ Giáo luật 1983, điều 918 — rất khuyến khích các tín hữu rước lễ trong chính cử hành Thánh Thể