Giáo lý
Sống thử trước hôn nhân — Hội Thánh dạy gì?
Nội dung bài
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo bàn về việc sống chung không kết hôn ở số 2390 và về hôn nhân thử ở số 2391. Lập luận của giáo huấn không nằm ở chỗ cấm đoán mà ở chỗ bản chất của một lời cam kết: sự kết hợp thân xác chỉ chính đáng khi một cộng đồng sự sống dứt khoát đã được thiết lập, và tình yêu con người không dung nạp hôn nhân thử. Đồng thời có một điều nhiều người không biết và cần nói rõ: việc sống chung không nằm trong danh sách ngăn trở hôn phối của Giáo luật, nên đôi đang sống chung vẫn làm hồ sơ cưới trong nhà thờ được, không bị từ chối.
Đây là chủ đề mà nhiều đôi ngại hỏi cha xứ, nên tìm trên mạng — rồi gặp hai loại bài: loại lên án nặng nề, và loại nói cho qua chuyện. Cả hai đều không giúp được gì.
Sách Giáo lý bàn thẳng về việc này ở số 2390 và 2391. Nhưng có một điều rất thực tế mà ít người biết: việc sống chung không nằm trong danh sách ngăn trở hôn phối — đôi đang sống thử vẫn làm hồ sơ cưới nhà thờ được, và giáo xứ không từ chối vì lý do đó.
Trả lời câu hỏi thực tế trước
Vì đây là điều bạn đang cần biết ngay: có, bạn cưới được.
Điều 1058 nói mọi người đều có thể kết hôn nếu luật không cấm họ. Các ngăn trở làm hôn phối không thành sự được Giáo luật liệt kê cụ thể — và việc hai người đã sống chung không nằm trong danh sách ấy.
Nghĩa là: bạn tới gặp cha xứ, làm hồ sơ hôn phối, đi qua điều tra hôn phối như mọi đôi khác. Cuộc điều tra ấy nhằm xác minh hai bên tự do kết hôn và hiểu đúng về hôn nhân, không phải để tra hỏi đời tư.
Chúng tôi nói điều này trước, vì nỗi sợ bị từ chối khiến nhiều đôi trì hoãn việc gặp cha xứ — rồi trễ luôn cả thủ tục.
Giáo huấn nói gì
Nói thẳng để bạn không phải đoán. Sách Giáo lý số 2390 bàn về việc sống chung mà không kết hôn:
Trong cái gọi là sống chung tự do, người nam và người nữ từ chối cho mối quan hệ ấy một hình thức pháp lý và công khai. Cách nói kết hợp tự do là dối trá: "kết hợp" nghĩa là gì khi đôi bên không cam kết gì với nhau, mỗi bên đều tỏ ra thiếu tin tưởng nơi người kia, nơi chính mình, hoặc nơi tương lai?
Và số 2391 bàn riêng về "hôn nhân thử" — tức trường hợp có ý định sẽ cưới sau:
Dù ý định của những người có quan hệ trước hôn nhân vững chắc đến đâu, sự thật là những mối quan hệ như thế khó bảo đảm được sự chân thành và trung tín, và nhất là không thể bảo vệ mối quan hệ ấy khỏi sự thay đổi của ham muốn và tính bốc đồng. Sự kết hợp thân xác chỉ chính đáng về luân lý khi một cộng đồng sự sống dứt khoát đã được thiết lập. Tình yêu con người không dung nạp "hôn nhân thử".
Sách Giáo lý cũng nói rõ ở số 2390 rằng hành vi tính dục ngoài hôn nhân luôn là tội trọng và loại trừ khỏi việc rước lễ.
Lập luận nằm ở đâu
Đọc kỹ hai đoạn trên sẽ thấy giáo huấn không dựng lên một điều cấm rồi bắt tuân theo. Nó nói về bản chất của một lời cam kết.
Chữ khoá là dứt khoát. Lập luận là: thân xác trao cho nhau nói lên một điều — tôi thuộc về em, trọn vẹn và không rút lại. Khi lời ấy chưa được nói ra cách công khai và dứt khoát, thì hành vi đang nói một điều mà ý chí chưa cam kết.
Đó cũng là lý do câu "sống thử để xem có hợp không" bị đặt vấn đề: một cuộc thử có đường lui thì không phải là điều nó tỏ ra. Và hôn nhân Công giáo thì đặt nền chính trên tính dứt khoát ấy.
Bạn có thể không đồng ý với lập luận này. Nhưng đây là lập luận thật của giáo huấn, không phải một điều cấm không lý do — và bạn có quyền biết nó đúng như nó là.
Bài này trình bày giáo huấn của Hội Thánh, không phải một bản đánh giá về bạn hay về mối quan hệ của bạn. Hoàn cảnh mỗi người mỗi khác — nhà xa, công việc, kinh tế, gia đình. Nếu bạn muốn nói chuyện thật, cha xứ là nơi nói được, và đó không phải một buổi bị mắng.
Nếu bạn đang sống chung và sắp cưới
Ba điều cụ thể:
1. Cứ đi gặp cha xứ sớm. Đừng để nỗi ngại làm trễ thủ tục — đó là thiệt hại thật, còn nỗi ngại thì thường lớn hơn thực tế.
2. Trả lời thành thật những gì được hỏi. Mục đích của điều tra hôn phối là bảo vệ chính tính thành sự của hôn phối bạn sắp cử hành.
3. Chuyện rước lễ thì hỏi trực tiếp. Sách Giáo lý nói rõ nguyên tắc ở số 2390; còn áp dụng cho hoàn cảnh cụ thể của bạn thì nên hỏi cha xứ, và con đường Hội Thánh chỉ ra là bí tích Hoà giải.
Việc chuẩn bị hôn nhân thì sao
Điều 1063 đặt lên các mục tử bổn phận lo cho việc chuẩn bị cá nhân để bước vào hôn nhân, giúp đôi bạn hướng tới sự thánh thiện và các bổn phận của bậc sống mới. Đó chính là lớp giáo lý hôn nhân — và nó dành cho mọi đôi, không phân biệt hoàn cảnh trước đó.
Bước tiếp theo
Nếu bạn đang chuẩn bị cưới, xem học giáo lý hôn nhân mất bao lâu để xếp lịch, và trình tự thủ tục hôn phối để biết cần bắt đầu từ đâu.
Cách đồng hành mục vụ với từng hoàn cảnh là việc của cha xứ và tuỳ hoàn cảnh cụ thể. Nội dung bài này là giáo huấn chung của Hội Thánh — điều áp dụng cho bạn, hãy hỏi trực tiếp tại giáo xứ.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2390 — trong cái gọi là sống chung tự do, người nam và người nữ từ chối cho mối quan hệ có quan hệ tính dục ấy một hình thức pháp lý và công khai; cách nói kết hợp tự do là dối trá, vì kết hợp nghĩa là gì khi đôi bên không cam kết gì với nhau, mỗi bên đều tỏ ra thiếu tin tưởng nơi người kia, nơi chính mình hoặc nơi tương lai; những hoàn cảnh ấy xúc phạm phẩm giá hôn nhân, phá huỷ chính ý niệm gia đình và làm suy yếu ý thức về lòng chung thuỷ (vatican.va/archive/ENG0015) · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2391 — ngày nay một số người đòi quyền có hôn nhân thử khi có ý định sẽ cưới sau đó; dù ý định của những người có quan hệ trước hôn nhân vững chắc đến đâu, sự thật là những mối quan hệ như thế khó bảo đảm được sự chân thành và trung tín, và nhất là không thể bảo vệ mối quan hệ ấy khỏi sự thay đổi của ham muốn và tính bốc đồng; sự kết hợp thân xác chỉ chính đáng về luân lý khi một cộng đồng sự sống dứt khoát giữa người nam và người nữ đã được thiết lập; tình yêu con người không dung nạp hôn nhân thử · Bộ Giáo luật 1983, điều 1058 — mọi người đều có thể kết hôn, nếu luật không cấm họ (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici) · Bộ Giáo luật 1983, điều 1063 — các mục tử buộc phải lo liệu để cộng đoàn của mình trợ giúp các tín hữu, trong đó có việc chuẩn bị cá nhân để bước vào hôn nhân, giúp đôi bạn hướng tới sự thánh thiện và các bổn phận của bậc sống mới