Giáo lý
Mục đích của hôn nhân Công giáo là gì?
Nội dung bài
Điều 1055 §1 nói hôn nhân tự bản chất hướng tới hai điều: thiện ích của chính đôi bạn, và việc sinh sản cùng giáo dục con cái. Hai điều này đặt cạnh nhau chứ không xếp trên dưới. Điều 1135 nói mỗi người phối ngẫu có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trong đời sống chung, còn điều 1136 nói cha mẹ có bổn phận rất nghiêm trọng và quyền ưu tiên trong việc giáo dục con cái về mọi mặt, không chỉ tôn giáo. Đây cũng là những điều được hỏi trong phần thẩm vấn của nghi thức hôn phối.
Hỏi mười người thì chín người trả lời để sinh con nối dõi. Giáo luật trả lời khác — và câu trả lời ấy rộng hơn nhiều.
Điều 1055 §1 nêu hai điều hôn nhân tự bản chất hướng tới: thiện ích của chính đôi bạn, và việc sinh sản cùng giáo dục con cái. Hai điều đặt cạnh nhau, không cái nào là phụ.
Hai điều, không phải một
Điều 1055 §1 — …tự bản chất hướng tới thiện ích của đôi bạn cùng việc sinh sản và giáo dục con cái.
Việc đặt hai điều này ngang hàng có hệ quả rất thực tế.
Nếu hôn nhân chỉ hướng tới con cái, thì một đôi không có con sẽ là một cuộc hôn nhân dở dang — và cách hiểu ấy đã gây tổn thương cho không ít người. Giáo luật không nói vậy.
Ngược lại, nếu hôn nhân chỉ là chuyện hạnh phúc của hai người, thì việc mở lòng đón nhận sự sống trở thành tuỳ chọn — Giáo luật cũng không nói vậy.
Cả hai, cùng lúc.
Thiện ích của đôi bạn nghĩa là gì
Đây là phần hay bị bỏ qua khi giảng, nhưng Giáo luật nói khá cụ thể ở chỗ khác:
Điều 1135 — Mỗi người phối ngẫu có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trong những gì thuộc về đời sống chung vợ chồng.
Một câu rất ngắn, nhưng nó nằm trong bộ luật, không phải trong một bài giảng. Ngang nhau về nghĩa vụ, và ngang nhau về quyền.
Còn điều 1134 mô tả điều bí tích làm cho hai người: củng cố và như thánh hiến họ cho các bổn phận và phẩm giá của bậc sống mình.
Giáo dục con cái — rộng hơn nhiều người nghĩ
Điều 1136 — Cha mẹ có bổn phận rất nghiêm trọng và quyền ưu tiên trong việc lo liệu hết sức có thể cho việc giáo dục con cái về thể lý, xã hội, văn hoá, luân lý và tôn giáo.
Chú ý hai điều.
Thứ nhất, danh sách rất rộng — tôn giáo chỉ là một trong năm mặt. Sức khoẻ, khả năng hoà nhập xã hội, học vấn, nhân cách đều nằm trong bổn phận ấy.
Thứ hai, cụm từ "quyền ưu tiên". Giáo luật đặt cha mẹ trước nhà trường và mọi tổ chức khác trong việc giáo dục con mình. Đây là điều đáng biết với các đôi đang lo về cam kết giáo dục con cái khi một bên không có đạo.
Vì sao lễ cưới hỏi đúng những điều này
Trong phần thẩm vấn của nghi thức, cha xứ hỏi ba câu: hai người có tự do đến đây không, có sẵn sàng yêu thương và tôn trọng nhau suốt đời không, có sẵn sàng đón nhận con cái Chúa ban và giáo dục chúng không.
Ba câu ấy chính là điều 1055 được nói bằng lời thường — và đó là lý do chúng được hỏi công khai trước cộng đoàn, chứ không phải điền vào giấy.
Nếu hai người chưa muốn có con ngay
Điều Giáo luật đòi là không loại trừ việc sinh sản khỏi hôn nhân của mình — chứ không phải phải có con ngay. Đây là điểm nên hỏi thẳng trong lớp giáo lý hôn nhân, vì phân biệt giữa trì hoãn và loại trừ là phân biệt quan trọng, và người có thẩm quyền giải thích cho bạn là cha xứ chứ không phải một trang web.
Bộ Giáo luật 1983, điều 1055 §1 — giao ước hôn nhân tự bản chất hướng tới thiện ích của đôi bạn cùng việc sinh sản và giáo dục con cái (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici) · Bộ Giáo luật 1983, điều 1135 — mỗi người phối ngẫu có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trong những gì thuộc về đời sống chung vợ chồng · Bộ Giáo luật 1983, điều 1136 — cha mẹ có bổn phận rất nghiêm trọng và quyền ưu tiên trong việc lo liệu hết sức có thể cho việc giáo dục con cái về thể lý, xã hội, văn hoá, luân lý và tôn giáo · Bộ Giáo luật 1983, điều 1134 — từ hôn nhân thành sự phát sinh một dây liên kết tự bản chất vĩnh viễn và độc hữu