Giáo lý
Người Công giáo có được làm thụ tinh ống nghiệm không?
Nội dung bài
Đây là chủ đề mà giáo huấn thường bị tóm tắt thành một chữ cấm, làm mất đi phần lớn nội dung thật. Sách Giáo lý mở phần này ở số 2374 bằng việc nhìn nhận đôi vợ chồng son sẻ đau khổ rất nhiều, và số 2375 nói phải khuyến khích việc nghiên cứu nhằm giảm bớt sự son sẻ. Điều bị loại trừ nằm ở số 2376 và 2377: kỹ thuật có người thứ ba can thiệp là vô luân nặng, còn kỹ thuật chỉ liên quan tới hai vợ chồng thì vẫn không thể chấp nhận vì tách hành vi truyền sinh khỏi hành vi vợ chồng. Số 2379 nêu lối ra: nhận nuôi trẻ bị bỏ rơi hoặc phục vụ tha nhân.
Đây là chủ đề mà giáo huấn hay bị tóm tắt thành đúng một chữ — "cấm" — và chữ ấy làm mất gần hết nội dung thật. Bản văn của Hội Thánh không mở đầu bằng lệnh cấm. Nó mở đầu bằng nỗi đau.
Sách Giáo lý bắt đầu phần này ở số 2374: đôi vợ chồng khám phá ra mình son sẻ thì đau khổ rất nhiều. Số 2375 nói phải khuyến khích việc nghiên cứu nhằm giảm bớt sự son sẻ. Điều bị loại trừ nằm ở 2376–2377, và lý do là cách đứa trẻ được cho hiện hữu, chứ không phải mong ước có con.
Bản văn bắt đầu bằng nỗi đau, không bằng lệnh cấm
Số 2374 — Đôi vợ chồng khám phá ra mình son sẻ thì đau khổ rất nhiều. "Chúa sẽ cho con cái gì," Abraham hỏi Thiên Chúa, "vì con cứ mãi không con?" Và Rachel kêu lên với chồng là Giacóp: "Cho tôi con cái, không thì tôi chết mất!"
Sách Giáo lý dẫn hai tiếng kêu từ Kinh Thánh. Đó không phải cách viết của một bản văn muốn kết án.
Và ngay sau đó, số 2375 nói phải khuyến khích việc nghiên cứu nhằm giảm bớt sự son sẻ nơi con người — với điều kiện nó được đặt "để phục vụ con người, phục vụ các quyền bất khả nhượng và lợi ích thật sự toàn vẹn của họ".
Nghĩa là: chữa hiếm muộn không bị phản đối. Việc đi khám, tìm nguyên nhân, điều trị để phục hồi khả năng sinh sản là điều bản văn nói tới theo hướng tích cực.
Điều bị loại trừ, và lý do
Sách Giáo lý phân hai mức.
Mức nặng hơn — số 2376: những kỹ thuật có người thứ ba can thiệp — hiến tinh trùng, hiến noãn, mang thai hộ — là vô luân nặng. Lý do nêu rõ: chúng xâm phạm quyền của đứa trẻ được sinh ra bởi một người cha và một người mẹ mà nó biết, và hai người ấy gắn bó với nhau bằng hôn nhân; chúng phản bội quyền của đôi vợ chồng chỉ được trở thành cha và mẹ nhờ nhau mà thôi.
Mức còn lại — số 2377: những kỹ thuật chỉ liên quan tới hai vợ chồng thì "có lẽ ít đáng trách hơn, nhưng vẫn không thể chấp nhận được về luân lý". Lý do:
Chúng tách hành vi tính dục khỏi hành vi truyền sinh. Hành vi làm cho đứa trẻ hiện hữu không còn là hành vi hai người trao hiến cho nhau, mà là hành vi "phó thác sự sống và căn tính của phôi thai vào quyền của các bác sĩ và các nhà sinh học, thiết lập sự thống trị của kỹ thuật trên nguồn gốc và vận mệnh của con người".
Cả hai số trên đều lập luận từ phía đứa trẻ, không phải từ phía một điều cấm áp lên cha mẹ. Số 2378 nói thẳng: đứa con không phải một món nợ mà ai đó mắc với ta, nhưng là một quà tặng; và trong lĩnh vực này, chỉ đứa con mới có những quyền thật sự — quyền được là hoa trái của chính hành vi yêu thương của cha mẹ nó, và quyền được tôn trọng như một ngôi vị ngay từ lúc được thụ thai.
Bạn có thể thấy lập luận này thuyết phục hoặc không. Nhưng đây là lập luận thật, và nó không phải là "đạo không cho".
Không có con không làm hôn nhân kém giá trị
Một điều cần nói rõ vì nó gây lo lắng thật, nhất là khi có lời ra tiếng vào trong họ hàng: điều 1084 §3 của Giáo luật nói sự son sẻ không ngăn cấm cũng không tiêu huỷ hôn nhân.
Hôn nhân của bạn thành sự và trọn vẹn dù có con hay không. Chi tiết về những gì thật sự làm hôn nhân không thành sự nằm ở bài ngăn trở hôn phối gồm những gì.
Lối ra mà bản văn nêu
Số 2379 không dừng ở chỗ nói không:
Tin Mừng cho thấy sự son sẻ thể lý không phải một sự dữ tuyệt đối. Đôi vợ chồng vẫn còn chịu cảnh hiếm muộn sau khi đã dùng hết những phương thế y khoa chính đáng thì hãy kết hợp với thập giá của Chúa, nguồn mạch mọi sự phong nhiêu thiêng liêng. Họ có thể bày tỏ lòng quảng đại bằng cách nhận nuôi những trẻ bị bỏ rơi, hoặc làm những việc phục vụ đòi hỏi nhiều cho tha nhân.
Chú ý cụm "sau khi đã dùng hết những phương thế y khoa chính đáng" — bản văn giả định đôi vợ chồng đã đi chữa, chứ không bảo họ đừng chữa.
Nếu bạn đang ở giữa chuyện này
Ba điều chúng tôi nói thật:
- Trang này không tư vấn y khoa. Chúng tôi không nêu tên kỹ thuật, bệnh viện hay phác đồ nào, vì đó không phải việc của một trang về hôn phối.
- Bài này không phán xử ai. Nếu bạn đã làm, hoặc đang cân nhắc, hoặc đã có con nhờ những cách ấy — bản văn ở trên nói về hành vi, không phải một bản án về con người bạn hay về đứa trẻ, vốn luôn là một con người trọn vẹn được đón nhận.
- Có chỗ để nói chuyện. Cha xứ hoặc một linh mục bạn tin tưởng, và ở nhiều giáo phận có ban mục vụ gia đình. Đây đúng là loại việc không nên xoay xở một mình.
Bước tiếp theo
Chủ đề này nối trực tiếp với mục đích của hôn nhân Công giáo và với kế hoạch hoá gia đình theo Công giáo — hai bài ấy giải thích phần lập luận về truyền sinh mà bài này chỉ nhắc lại vắn tắt.
Việc đồng hành với các đôi hiếm muộn được tổ chức khác nhau tuỳ nơi — có giáo phận có ban mục vụ gia đình, có nơi chỉ là gặp riêng cha xứ. Bài này trình bày giáo huấn chung của Hội Thánh; hoàn cảnh cụ thể của bạn, xin hỏi trực tiếp.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2374 — đôi vợ chồng khám phá ra mình son sẻ thì đau khổ rất nhiều; bản văn dẫn lời Abraham hỏi Thiên Chúa rằng Chúa sẽ cho con cái gì vì con cứ mãi không con, và tiếng kêu của Rachel với Giacóp rằng cho tôi con cái, không thì tôi chết mất (vatican.va/archive/ENG0015) · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2375 — phải khuyến khích việc nghiên cứu nhằm giảm bớt sự son sẻ nơi con người, với điều kiện việc ấy được đặt để phục vụ con người, phục vụ các quyền bất khả nhượng và lợi ích thật sự toàn vẹn của họ theo ý định và ý muốn của Thiên Chúa · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2376 — những kỹ thuật gây ra sự phân ly giữa vợ chồng do có sự can thiệp của một người ngoài đôi vợ chồng, tức hiến tinh trùng hoặc noãn và mang thai hộ, là vô luân nặng; chúng xâm phạm quyền của đứa trẻ được sinh ra bởi một người cha và một người mẹ mà nó biết và hai người ấy gắn bó với nhau bằng hôn nhân · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2377 — những kỹ thuật chỉ liên quan tới đôi vợ chồng có lẽ ít đáng trách hơn, nhưng vẫn không thể chấp nhận được về luân lý, vì chúng tách hành vi tính dục khỏi hành vi truyền sinh; hành vi làm cho đứa trẻ hiện hữu không còn là hành vi hai người trao hiến cho nhau, mà phó thác sự sống và căn tính của phôi thai vào quyền của các bác sĩ và các nhà sinh học · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2378 — đứa con không phải một món nợ mà ai đó mắc với ta, nhưng là một quà tặng; quà tặng cao quý nhất của hôn nhân là một con người; trong lĩnh vực này chỉ đứa con mới có những quyền thật sự · Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2379 — Tin Mừng cho thấy sự son sẻ thể lý không phải một sự dữ tuyệt đối; đôi vợ chồng vẫn còn chịu cảnh hiếm muộn sau khi đã dùng hết những phương thế y khoa chính đáng thì hãy kết hợp với thập giá của Chúa, và có thể bày tỏ lòng quảng đại bằng cách nhận nuôi những trẻ bị bỏ rơi hoặc làm những việc phục vụ đòi hỏi nhiều cho tha nhân · Bộ Giáo luật 1983, điều 1084 §3 — sự son sẻ không ngăn cấm cũng không tiêu huỷ hôn nhân (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici)