Học giáo lý hôn nhân hết bao nhiêu tiền, có phải đóng học phí không?

Đây là một trong những câu được gõ nhiều nhất khi người ta bắt đầu tìm hiểu thủ tục cưới nhà thờ. Và đây cũng là chỗ mà rất nhiều trang trả lời bằng một con số nghe có vẻ chắc chắn. Trang này sẽ không làm vậy, vì lý do nêu ngay dưới đây.

Vì sao không có bảng giá chung

Điều làm nhiều người khó chịu khi đi tìm câu trả lời là mỗi nơi nói một kiểu. Nhưng đó không phải vì thông tin bị giấu. Nguyên nhân nằm ở chính cấu trúc của luật.

Bộ Giáo luật trao cho Đấng Bản Quyền sở tại — trong thực tế là giám mục giáo phận — trách nhiệm tổ chức việc chuẩn bị hôn nhân:

Điều 1064 — Việc tổ chức sự trợ giúp ấy cách thích đáng thuộc thẩm quyền của Đấng Bản Quyền sở tại.

Nghĩa là luật chung chỉ nói phải có việc chuẩn bị, còn tổ chức thế nào thì để từng giáo phận quyết. Số buổi, cách kiểm tra, tài liệu dùng, và cả chuyện có thu khoản nào hay không — tất cả đều nằm ở tầng giáo phận và giáo xứ. Không có một văn bản Toà Thánh nào ấn định con số, nên bất kỳ ai nêu một mức giá chung cho cả nước cũng đang nói thứ họ không kiểm chứng được.

Điều luật quan trọng nhất bạn nên biết

Nếu chỉ nhớ một điều trong bài này, hãy nhớ điều 848:

Thừa tác viên không được đòi hỏi điều gì cho việc ban các bí tích ngoài những khoản đóng góp mà nhà chức trách có thẩm quyền đã ấn định, và phải luôn liệu sao cho những người túng thiếu không bị tước mất ơn ích của các bí tích vì lý do nghèo khó.

Điều này có hai vế, và vế thứ hai mới là vế đáng nhớ.

Vế thứ nhất đặt trần: không được đòi thêm ngoài mức đã được ấn định. Bí tích không phải hàng hoá, nên không có chuyện thoả thuận giá.

Vế thứ hai đặt một bổn phận chủ động: phải liệu sao cho người nghèo không bị mất bí tích vì nghèo. Không phải "nếu họ xin thì xét", mà là bổn phận của người có trách nhiệm phải lo trước.

Trên thực tế ở Việt Nam thì thế nào

Đây là phần trang này nói dè dặt hơn, vì đó là thực hành chứ không phải luật thành văn, và thực hành thì thay đổi theo nơi và theo thời gian.

Điều quan sát được là ở phần lớn giáo xứ Việt Nam, lớp giáo lý hôn nhân không hoạt động như một khoá học thương mại. Người dạy thường là linh mục, tu sĩ hoặc giáo lý viên trong giáo xứ, làm việc này như một phần công việc mục vụ chứ không phải nghề. Khoản mà học viên đóng, nếu có, thường rơi vào một trong ba dạng:

• Tiền tài liệu — sách hoặc tập bài in cho học viên giữ.
• Đóng góp tự nguyện cho giáo xứ, không cố định, ai có bao nhiêu đóng bấy nhiêu.
• Không thu gì cả — cũng rất phổ biến.

Điều cần phân biệt: khoản đóng góp dịp cử hành lễ cưới ở nhà thờ là chuyện khác, không phải học phí. Khi hỏi giáo xứ, nên hỏi tách bạch từng khoản, vừa để khỏi nhầm, vừa để lúc làm ngân sách cưới không tính trùng.

Về chuyện "mua chứng chỉ"

Có một nhóm người tìm kiếm hỏi thẳng chuyện mua giấy chứng chỉ giáo lý hôn nhân. Câu hỏi ấy dễ hiểu: người ta bận, sắp cưới đến nơi, và nghĩ rằng cái cần nộp chỉ là tờ giấy.

Nhưng nó không hoạt động như vậy, vì hai lý do rất thực tế.

Thứ nhất, tờ giấy không phải cái được xét. Chứng chỉ chỉ xác nhận bạn đã tham dự lớp. Nó không có giá trị nào tách rời khỏi việc học — giống như tấm vé không làm bạn thành người đã đi chuyến tàu.

Thứ hai, hồ sơ hôn phối không chỉ có giấy tờ. Trong điều tra hôn phối, cha xứ gặp và hỏi trực tiếp từng người về hiểu biết và ý định kết hôn của họ. Một tờ giấy mua được không đi qua được cuộc gặp đó.

Còn một lý do thứ ba, ít thực tế hơn nhưng đáng nói: phần lớn nội dung lớp giáo lý hôn nhân là về chính điều hai người sắp cam kết — hai đặc tính đơn nhất và bất khả phân ly, điều gì làm hôn phối thành sự. Bỏ qua phần ấy là bỏ qua đúng thứ mà lớp học sinh ra để trao.

Hỏi gì, hỏi ai

Câu trả lời chắc chắn duy nhất đến từ văn phòng giáo xứ nơi bạn sẽ làm hồ sơ hôn phối — không phải giáo xứ nơi bạn học, nếu hai nơi khác nhau.

Bốn câu nên hỏi trong một lần gọi:

1. Lớp giáo lý hôn nhân ở đây có thu khoản nào không, nếu có thì là khoản gì?
2. Khoản đó có bao gồm tài liệu chưa?
3. Khoản đóng góp cho lễ cưới ở nhà thờ tính riêng phải không, khoảng bao nhiêu?
4. Nếu hoàn cảnh chúng con khó khăn thì có cách nào không?

Câu thứ tư không có gì phải ngại. Người trả lời bạn biết rõ điều 848.