Giáo lý
Bằng giáo lý hôn nhân có mua được không?
Nội dung bài
Không mua được, và lý do nằm ở chỗ ai có quyền cấp. Điều 16 §2 Quy định thủ tục hôn phối của Hội đồng Giám mục Việt Nam viết chỉ có cha sở hoặc cơ sở được Đấng Bản quyền chuẩn nhận mới có quyền cấp chứng chỉ giáo lý hôn nhân. Một tờ giấy do nơi khác phát ra thì không phải chứng chỉ, dù trông giống đến đâu. Tin tốt là đường chính thức dễ đi hơn nhiều người tưởng: Điều 16 §1 cho học ở bất cứ giáo xứ nào, Điều 18 cho phép rút ngắn khoá khi cần, Điều 17 cho nhận học viên cả khi không có giấy giới thiệu, và Điều 16 §3 cho chứng chỉ giá trị vô thời hạn.
Câu hỏi này được gõ vào ô tìm kiếm nhiều hơn người ta tưởng, và thường không phải vì ai đó muốn gian. Thường là vì ngày cưới đã chốt, lịch làm việc kín, hai người ở hai nơi — rồi tờ chứng chỉ trở thành thứ duy nhất còn thiếu.
Không mua được — và lý do nằm ở chỗ ai có quyền cấp. Điều 16 §2 Quy định thủ tục hôn phối của Hội đồng Giám mục Việt Nam viết: "Chỉ có cha sở hoặc cơ sở được chuẩn nhận mới có quyền cấp chứng chỉ giáo lý hôn nhân". Giấy do nơi khác phát ra không phải chứng chỉ, dù trông giống đến đâu.
Tin tốt: đường chính thức dễ đi hơn bạn nghĩ — xem ba lối gỡ ở cuối bài.
Vì sao một tờ giấy mua được lại không có giá trị
Không phải vì nó xấu hay thiếu con dấu. Mà vì thẩm quyền cấp đã được luật khoanh lại.
Điều 16 §2. Chỉ có cha sở hoặc cơ sở được chuẩn nhận mới có quyền cấp chứng chỉ giáo lý hôn nhân.
Chứng chỉ là lời xác nhận của một người có thẩm quyền rằng bạn đã học. Khi người ký không có thẩm quyền ấy, tờ giấy không xác nhận được gì — nó chỉ là tờ giấy. Cha xứ nơi lập hồ sơ hôn phối kiểm chứng bằng cách liên hệ nơi cấp, nên chuyện này thường lộ ra ở đúng lúc bất tiện nhất: khi hồ sơ đang chạy và ngày cưới đã in thiệp.
Và còn một điều đáng nói hơn: khoá giáo lý hôn nhân không phải là hàng rào dựng lên để bạn vượt. Điều 1063 của Bộ Giáo luật xếp việc chuẩn bị này vào bổn phận của các chủ chăn — sự trợ giúp dành cho đôi bạn, trong đó có việc chuẩn bị cá nhân để bước vào hôn nhân. Bỏ khoá học để lấy tờ giấy là đổi phần có giá trị lấy phần vỏ.
Ba lối gỡ, đều là đường chính thức
Nếu lý do bạn tìm mua là không kịp, không tiện, hoặc thiếu giấy tờ, thì bản quy định 2024 đã liệu sẵn cho cả ba.
Không kịp — Điều 18. Khoá kéo dài "từ một đến ba tháng", và câu tiếp theo mới là câu đáng nhớ: "Có thể rút ngắn nhưng vẫn bảo đảm những điều căn bản". Việc rút ngắn thuộc thẩm quyền nơi tổ chức khoá, nên đây là chuyện để hỏi thẳng cha xứ, càng sớm càng tốt. Xem thêm học giáo lý hôn nhân mất bao lâu.
Không tiện chỗ — Điều 16 §1. Việc học "có thể thực hiện ở bất cứ giáo xứ nào, hoặc tại một cơ sở được Đấng Bản quyền chuẩn nhận". Bạn không bị buộc học đúng giáo xứ nơi cưới — chi tiết ở học giáo lý hôn nhân ở giáo xứ khác. Về hình thức học từ xa, xem học giáo lý hôn nhân online được không.
Thiếu giấy giới thiệu — Điều 17. Cha sở nơi dạy giáo lý "có thể đón nhận học viên, mặc dù không có giấy giới thiệu"; và trong trường hợp bất khả kháng không thể xin được giấy, cha sở nơi dạy giáo lý "có bổn phận đón nhận học viên", sau đó gửi giấy cho cha sở riêng của đương sự. Nghĩa là thiếu tờ giấy ấy không đủ để chặn bạn ở cửa lớp.
Học một lần, dùng về sau
Đây là điểm nhiều người không biết nên mới thấy khoá học nặng nề hơn thực tế:
Điều 16 §3. Các chứng chỉ giáo lý hôn nhân này được công nhận trong toàn Giáo Hội tại Việt Nam và có giá trị vô thời hạn.
Không hết hạn, và không phải học lại khi chuyển giáo phận. Học sớm — kể cả khi chưa chốt ngày cưới, chưa chốt nơi cưới — là việc không bao giờ phí. Bài chứng chỉ giáo lý hôn nhân dùng để làm gì nói kỹ hơn về tờ giấy này.
Việc nên làm ngay
Tìm lớp trước, hỏi sau — hai việc này đảo thứ tự là mất thời gian. Tìm lớp giáo lý hôn nhân ở đâu chỉ cách dò lịch khai giảng quanh nơi bạn ở.
Rồi gặp cha xứ với một câu hỏi cụ thể: con còn chừng này tuần trước ngày cưới, lớp gần nhất khai giảng khi nào, nếu không kịp thì cha tính giúp con cách nào? Câu hỏi ấy mở ra Điều 18; còn tờ giấy mua ngoài thì đóng mọi cửa lại.
- Quy định về thủ tục hôn phối áp dụng cho toàn Giáo Hội tại Việt Nam, HĐGMVN, ký 17/4/2024, Điều 16 §2 — “Chỉ có cha sở hoặc cơ sở được chuẩn nhận mới có quyền cấp chứng chỉ giáo lý hôn nhân” (hdgmvietnam.com)
- Quy định về thủ tục hôn phối, HĐGMVN 17/4/2024, Điều 16 §3 — “Các chứng chỉ giáo lý hôn nhân này được công nhận trong toàn Giáo Hội tại Việt Nam và có giá trị vô thời hạn” (hdgmvietnam.com)
- Quy định về thủ tục hôn phối, HĐGMVN 17/4/2024, Điều 18 — “Thời gian khóa giáo lý hôn nhân kéo dài từ một đến ba tháng. Có thể rút ngắn nhưng vẫn bảo đảm những điều căn bản” (hdgmvietnam.com)
- Quy định về thủ tục hôn phối, HĐGMVN 17/4/2024, Điều 17 — cha sở nơi dạy giáo lý có thể đón nhận học viên mặc dù không có giấy giới thiệu, và trong trường hợp bất khả kháng thì có bổn phận đón nhận (hdgmvietnam.com)
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1063 — các chủ chăn buộc phải liệu sao cho cộng đoàn cung cấp sự trợ giúp, đặc biệt bằng việc chuẩn bị cá nhân để kết hôn (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici)