Chia ngân sách cưới thế nào cho khỏi vỡ?

Ngân sách cưới hiếm khi vỡ vì một khoản lớn. Nó vỡ vì mười lăm khoản nhỏ mà không ai ghi vào danh sách ban đầu — mỗi khoản một ít, cộng lại thành một con số đủ để làm hỏng tháng cuối cùng.

Bước 1 — Chốt tổng số có thật

"Có thật" nghĩa là tiền đã nằm trong tay, không phải tiền sẽ có.

Điểm này quan trọng nhất ở một khoản: tiền mừng. Rất nhiều đôi tính tiền mừng vào phần dự chi, và đó là chỗ hỏng. Tiền mừng đến sau ngày cưới, trong khi phần lớn các khoản phải đặt cọc trước đó hàng tháng. Lấy nó làm cơ sở chi tiêu là tự đặt mình vào thế phải xoay xở, và số thực nhận thì không ai đoán chắc được.

Cách an toàn: lập ngân sách hoàn toàn dựa trên số đã có, coi tiền mừng là khoản bù lại sau.

Nếu hai gia đình cùng đóng góp, hãy thống nhất sớm và bằng chữ. Cách gây ít hiểu lầm nhất là chia theo hạng mục trọn vẹn — bên này lo tiệc, bên kia lo lễ và trang phục — thay vì chia theo tỷ lệ trên tổng. Chia theo hạng mục thì mỗi phần có một người chịu trách nhiệm rõ ràng, không ai phải theo dõi con số của người kia.

Bước 2 — Liệt kê đủ, kể cả khoản ẩn

Các khoản lớn thì ai cũng nhớ: tiệc, trang phục, quay chụp, hoa, xe. Danh sách dưới đây là những khoản hay bị bỏ sót, và chúng chính là thứ làm vỡ ngân sách:

• Đi lại trong ngày — xe cho hai họ, xăng xe, gửi xe; đặc biệt tốn nếu nhà thờ và nơi đãi tiệc cách xa nhau.
• Ăn uống cho ekip và người giúp việc — ekip quay chụp, người phụ trách âm thanh, người giúp bưng bê đều có mặt suốt ngày.
• Quà cảm ơn — phù dâu phù rể, người dẫn chương trình, ca đoàn nếu có.
• Phát sinh sửa chữa — sửa váy sau khi thử lại, in bù thiệp thiếu, đổi hoa vì hết mùa.
• Các khoản theo lệ tại giáo xứ — điều này khác nhau giữa các nơi và do từng giáo xứ quy định, nên hãy hỏi trực tiếp văn phòng giáo xứ khi làm hồ sơ. Hỏi sớm thì đưa vào danh sách được ngay.
• Học giáo lý hôn nhân — nếu lớp ở xa nơi ở, chi phí đi lại trong nhiều tuần cũng là một khoản; xem bài học giáo lý hôn nhân là gì.

Máy tính chi phí liệt kê sẵn các hạng mục để bạn không phải nhớ từ đầu.

Bước 3 — Xếp hạng theo độ khó làm lại

Đây là bước quyết định, và nó thay thế cho việc chia theo tỷ lệ phần trăm.

Thay vì hỏi "khoản này nên chiếm bao nhiêu phần", hãy xếp mọi hạng mục theo một trục duy nhất: làm lại được không.

Phân bổ đi từ trên xuống. Cách này có ưu điểm là nó tự đúng với mọi mức ngân sách — ngân sách rộng hay chật thì thứ tự vẫn thế, chỉ khác ở chỗ bạn dừng lại ở đâu.

Bài khoản nào cắt được, khoản nào không duyệt chi tiết từng hạng mục theo ba mức này.

Bước 4 — Chừa dự phòng trước khi phân bổ

Tách một phần ra khỏi tổng trước khi chia cho các hạng mục, rồi coi như phần đó không tồn tại.

Đây là bước hay bị bỏ nhất, vì lúc lập ngân sách thì mọi thứ đều có vẻ tính đủ rồi. Nhưng phát sinh gần như luôn xảy ra, và thường rơi vào tuần cuối — đúng lúc không còn chỗ nào để xoay. Có sẵn một khoản chờ ở đó thì tuần đó chỉ là một việc phải xử lý, thay vì một cuộc khủng hoảng.

Việc nên làm ngay tuần này

Mở bảng thời gian ngày cưới, đánh dấu các mốc bạn chắc chắn cần, rồi đối chiếu với danh sách hạng mục ở bước 2. Chỗ nào chưa biết giá thì để trống và ghi "cần hỏi" — một ngân sách có ô trống ghi rõ vẫn tốt hơn nhiều một ngân sách điền đủ bằng số phỏng đoán.