Giáo lý
Giáo lý hôn nhân gồm mấy bài?
Nội dung bài
Chương trình Giáo lý Hôn nhân 2022 của Uỷ ban Giáo lý Đức tin gồm 12 đề tài khai triển trong 12 buổi Gặp gỡ Giáo lý, mỗi buổi một giờ ba mươi phút, chia thành phần mở đầu, bốn phần chính và phần kết. Con số này là của giáo trình ấy chứ không buộc mọi giáo phận, vì việc tổ chức khoá chuẩn bị thuộc thẩm quyền giám mục giáo phận.
Câu hỏi này thường được gõ vào ô tìm kiếm lúc nửa đêm, khi hai người vừa chốt ngày cưới và bắt đầu tính xem còn kịp không. Có một con số chính thức trả lời được — nhưng nó là con số của một giáo trình cụ thể, không phải hạn mức chung cho mọi giáo xứ.
Chương trình Giáo lý Hôn nhân do Uỷ ban Giáo lý Đức tin trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam biên soạn năm 2022 gồm 12 đề tài, khai triển trong 12 buổi, mỗi buổi một giờ ba mươi phút. Nhưng việc tổ chức khoá chuẩn bị thuộc thẩm quyền giám mục giáo phận, nên số buổi thực tế ở giáo xứ bạn có thể khác — hỏi thẳng lúc đăng ký là chắc nhất.
Con số chính thức: 12 đề tài, 12 buổi
Bản hỏi–đáp giới thiệu chương trình của chính Uỷ ban Giáo lý Đức tin đặt câu hỏi ấy ra và tự trả lời:
Tại sao chương trình giáo lý này chỉ vỏn vẹn có 12 đề tài, được khai triển trong 12 buổi Gặp gỡ Giáo lý, và mỗi buổi được tiến hành trong một giờ ba mươi phút?
Lý do được nêu là hoàn cảnh thật của các giáo xứ: mỗi năm thường mở hai khoá giáo lý hôn nhân, mỗi khoá khoảng ba tháng, và xếp song song với khoá giáo lý dự tòng để đôi bạn nào cần thì tham dự được cả hai. Ví dụ chính Uỷ ban đưa ra: dự tòng học thứ Hai và thứ Sáu, còn hôn nhân học thứ Tư.
Vậy nên con số 12 không phải là mức tối thiểu do luật ấn định. Nó là độ dài mà một giáo trình chọn, để vừa với nhịp mục vụ có thật.
Mười hai đề tài ấy chia thế nào
Chương trình có phần mở đầu, bốn phần chính, rồi phần kết:
| Phần | Nội dung |
|---|---|
| Mở đầu | Phẩm giá và ơn gọi của con người |
| a | Tình yêu nam nữ — giá trị và ý nghĩa của tình yêu, tính dục và hôn nhân |
| b | Tình yêu vợ chồng — tình yêu trọn vẹn, trung thành, tự do và trổ sinh hoa trái |
| c | Tình yêu được thánh hoá — ý nghĩa và cử hành bí tích Hôn phối |
| d | Tình yêu tạo nên một gia đình — gia đình: trường dạy nhân bản, đức tin, hội nhập xã hội |
| Kết | Gia đình sống và loan báo Tin Mừng tình yêu |
Nhìn vào bảng này là thấy ngay một điều đáng nói: phần về nghi thức lễ cưới chỉ chiếm một trong bốn phần. Ba phần còn lại nói về tình yêu, đời sống vợ chồng và gia đình — tức là về những năm sau đám cưới, không phải về ngày cưới.
Ngoài 12 đề tài chính, chương trình còn có phụ trương; các giáo xứ tuỳ nhu cầu địa phương có thể khai triển thêm thành những buổi gặp gỡ khác. Đây là chỗ số buổi thực tế ở nơi bạn học có thể vượt 12.
Vì sao gọi là "buổi Gặp gỡ" chứ không gọi là "buổi học"
Chữ dùng trong chương trình không phải lớp học mà là Gặp gỡ Giáo lý. Đây không phải cách nói cho hoa mỹ, mà là một quyết định có ngày tháng.
Tại Đại hội Giáo lý Toàn quốc lần thứ IV ở Tổng Giáo phận Huế tháng 8/2014, 237 tham dự viên đã thống nhất đưa việc dạy giáo lý "ra khỏi khuôn khổ của một lớp học" — ra khỏi lối mòn "nghe giảng bài, học bài, làm bài, kiểm tra, đậu rớt, thưởng phạt". Người phụ trách được gọi là người đồng hành, theo mẫu Chúa Giêsu đi với hai môn đệ trên đường Emmau.
Điều đó trả lời luôn nỗi lo phổ biến nhất về khoá này: nếu chính chương trình đã chủ ý bỏ khung đậu rớt, thì chuyện trượt rồi không được cưới không phải là cách hiểu đúng — bài học giáo lý hôn nhân có phải thi không nói kỹ phần này.
Mỗi buổi đi theo ba bước XEM – XÉT – LÀM: nhìn vào một kinh nghiệm có thật của đời sống, soi nó dưới ánh sáng Lời Chúa và giáo huấn, rồi rút ra điều phải đổi trong đời mình.
Bốn đặc tính sẽ được hỏi lại trong lễ cưới
Phần b của chương trình nói về bốn đặc tính của tình yêu vợ chồng: tự do, trọn vẹn, trung tín, trổ sinh hoa trái. Uỷ ban giải thích vì sao chọn đúng bốn điều ấy — vì đó là bốn nét của chính tình yêu Chúa Giêsu — rồi nói thêm một câu rất thực tế:
Trong Nghi thức Hôn Phối, trước khi đôi bạn kết ước, vị chủ sự sẽ tra vấn đôi bạn về bốn đặc tính chính yếu này.
Nói cách khác, những gì học ở phần b sẽ được hỏi lại trước mặt cộng đoàn trong ngày cưới, ở phần thẩm vấn của nghi thức. Đây là lý do phần này không thể học lướt.
Vì sao giáo xứ của bạn có thể học số buổi khác
Giáo luật giao việc tổ chức xuống cho địa phương: sắp xếp sự trợ giúp chuẩn bị hôn nhân thuộc thẩm quyền Đấng Bản quyền sở tại. Vì vậy:
- Có giáo phận dùng đúng giáo trình 12 đề tài này.
- Có nơi dùng giáo trình riêng đã quen dùng nhiều năm.
- Có nơi thêm buổi từ phần phụ trương, hoặc gộp buổi cho vừa lịch khoá.
Cả ba đều hợp luật. Nên câu hỏi "gồm mấy bài" có một đáp án chính xác cho giáo trình của Uỷ ban, và một đáp án khác cho khoá bạn sắp học — đáp án thứ hai chỉ giáo xứ trả lời được. Về thời lượng nói chung, xem học giáo lý hôn nhân mất bao lâu.
Một khoá có đủ cho cả đời sống hôn nhân không
Uỷ ban tự đặt luôn câu hỏi này, và trả lời thẳng là không đủ — nên giáo xứ còn phải tiếp tục đồng hành với các đôi sau ngày cưới.
Đó cũng là tinh thần của Amoris Laetitia, văn kiện gợi hứng cho chương trình: trình bày hôn nhân như một hành trình phát triển, chứ không phải "gánh nặng phải chịu đựng suốt cả cuộc đời". Bài Amoris Laetitia dạy gì về hôn nhân đi sâu hơn vào văn kiện này.
Bước tiếp theo
Nếu bạn còn đang phân vân khoá này khác gì khoá dự tòng, đọc học giáo lý hôn nhân là gì và giáo lý dự tòng gồm những gì. Giấy tờ nhận được sau khoá thì xem chứng chỉ giáo lý hôn nhân dùng để làm gì, và toàn bộ trình tự nằm ở thủ tục cưới Công giáo.
Con số 12 đề tài là của giáo trình do Uỷ ban Giáo lý Đức tin biên soạn năm 2022, không phải quy định buộc mọi giáo phận theo. Số buổi, lịch học và giáo trình cụ thể do giáo phận và giáo xứ quyết định — hỏi ngay lúc đăng ký lớp: khoá này gồm bao nhiêu buổi, học vào thứ mấy ạ.
- Uỷ ban Giáo lý Đức tin trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, bản hỏi–đáp giới thiệu chương trình Giáo lý Hôn nhân 2022 — chương trình gồm 12 đề tài, khai triển trong 12 buổi Gặp gỡ Giáo lý, mỗi buổi một giờ ba mươi phút; ngoài 12 đề tài chính, các giáo xứ có thể khai triển thêm các đề tài trong phụ trương (giaolyductin.net)
- Uỷ ban Giáo lý Đức tin, chương trình Giáo lý Hôn nhân 2022 — cấu trúc gồm phần mở đầu (Phẩm giá và ơn gọi của con người), bốn phần chính (tình yêu nam nữ; tình yêu vợ chồng; tình yêu được thánh hoá; tình yêu tạo nên một gia đình) và phần kết (Gia đình sống và loan báo Tin Mừng tình yêu)
- Uỷ ban Giáo lý Đức tin, Lời giới thiệu giáo trình Giáo lý Hôn nhân — Xuân Lộc, Đại lễ Phục Sinh ngày 17/04/2022, Giám mục Gioan Đỗ Văn Ngân, Chủ tịch Uỷ ban Giáo lý Đức tin
- Bản Ghi Nhớ Đại hội Giáo lý Toàn quốc lần thứ IV, Tổng Giáo phận Huế tháng 8/2014 — 237 tham dự viên thống nhất đưa việc dạy giáo lý ra khỏi khuôn khổ của một lớp học, với lối mòn nghe giảng bài, học bài, làm bài, kiểm tra, đậu rớt, thưởng phạt
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1064 — việc tổ chức sự trợ giúp chuẩn bị hôn nhân cách thích đáng thuộc thẩm quyền của Đấng Bản quyền sở tại (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici)