Anê Lê Thị Thành

Anê Lê Thị Thành sinh năm 1781 tại Bái Đền, Thanh Hoá. Bà là người phụ nữ duy nhất trong số 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam — nguồn của Hội đồng Giám mục Việt Nam ghi rõ trong 96 vị người Việt gồm 37 linh mục, 14 thầy giảng, 1 chủng sinh và 44 giáo dân, chỉ có một thánh nữ là bà.

Bà không phải linh mục, không phải tu sĩ. Bà là giáo dân, và người ta quen gọi bà là Bà thánh Đê theo tên chồng, đúng lối gọi của làng quê Việt Nam ngày trước. Nghĩa là con đường nên thánh của bà đi ngang qua đời sống gia đình chứ không ở ngoài nó.

Bà cũng không chết dưới lưỡi gươm như phần lớn các vị khác. Danh sách chính thức ghi bà chết rũ tù ngày 12/07/1841 tại Nam Định, dưới đời vua Thiệu Trị — nghĩa là chết vì kiệt sức sau thời gian giam cầm và tra tấn kéo dài.

Đức Piô X tôn phong chân phước cho bà ngày 11/04/1909. Lễ riêng của bà là 12/07, ngoài lễ chung ngày 24/11. Đây là lựa chọn có sức nặng riêng cho người phụ nữ muốn tên thánh gắn với Hội Thánh tại Việt Nam, nhất là khi tên ấy được nhận trong dịp lập gia đình.