Nghi thức
Chú rể mặc gì đi lễ cưới nhà thờ? Vest màu nào?
Nội dung bài
Cô dâu thường được hỏi han kỹ chuyện áo, còn chú rể hay tự xoay rồi băn khoăn muộn: vest màu tối hay sáng, áo dài có kỳ không, trong nhà thờ có được cởi áo vest không. Luật Hội Thánh không nói gì về y phục của đôi tân hôn, nên phần trả lời nằm ở nếp của giáo xứ và ở vài nguyên tắc dễ nhớ.
Luật Hội Thánh có quy định trang phục trong nhà thờ — nhưng là phẩm phục của các thừa tác viên, không phải y phục của đôi tân hôn. Quy chế Sách lễ Rôma số 335 nói phẩm phục phải là dấu chỉ chức vụ của mọi thừa tác viên. Còn chú rể thì vest màu nào cũng được, áo dài nam cũng được. Thứ cần hỏi là nếp của giáo xứ nơi bạn cử hành.
Bài này là phần đối xứng của cô dâu mặc gì đi lễ cưới nhà thờ — nơi đã nói kỹ vì sao luật chung không đụng tới áo cưới.
Luật quy định trang phục cho ai
Đây là chỗ đáng biết, vì nó giải thích luôn cảm giác trong nhà thờ hẳn có quy định gì đó về áo quần. Có thật, nhưng không nhắm vào bạn:
Số 335 — …khi cử hành việc phụng tự, sự khác biệt về chức vụ được biểu lộ ra bề ngoài nhờ sự khác biệt về phẩm phục thánh; do đó phẩm phục phải là dấu chỉ chức vụ của mọi thừa tác viên.
Quy chế còn tả tới từng lớp áo: số 336 nói phẩm phục chung của các thừa tác viên có chức thánh là áo trắng dài, có dây thắt ngang lưng; số 339 nói người giúp lễ, người đọc sách và các thừa tác viên giáo dân khác có thể mặc áo trắng dài hay kiểu áo khác được Hội đồng Giám mục chấp thuận.
Mức chi tiết ấy cho thấy rõ một điều: nếu Hội Thánh muốn quy định y phục của đôi tân hôn, hẳn đã có sẵn một dòng. Không có dòng nào cả. Màu áo lễ của vị chủ sự thì có, và nói ở bài riêng — màu áo lễ hôn phối.
Vest màu gì
Không màu nào bị cấm. Các tông trung tính và tối màu phổ biến vì lý do rất đời thường: dễ giữ vẻ chỉnh tề dưới ánh sáng vàng trong lòng nhà thờ, và ăn ảnh hơn khi đứng cạnh váy trắng.
Mấy điểm thực tế đáng cân nhắc, không phải luật:
| Cân nhắc | Vì sao |
|---|---|
| Tối màu | An toàn nhất về thị giác, hợp mọi kiểu nhà thờ |
| Sáng màu, be, ghi nhạt | Đẹp trong ảnh ngoài trời, dễ lộ vết trong lễ |
| Chất liệu mỏng | Lễ có thể kéo dài, xem lễ cưới kéo dài bao lâu |
| Giày đế mềm | Nền đá vang tiếng, nhất là lúc đi trong đoàn rước |
Còn phần phối màu với hoa cầm tay và với váy cô dâu thì là chuyện thẩm mỹ của hai bạn, không ai ở giáo xứ bận tâm.
Áo dài nam thì sao
Được, và không phải kiểu châm chước. Ở nhiều nơi tại Việt Nam, đôi tân hôn mặc áo dài trong lễ cưới nhà thờ là chuyện quen thuộc.
Tinh thần của luật đi theo hướng đón nhận phong tục: điều 1120 nói Hội đồng Giám mục có thể soạn một nghi thức hôn phối riêng hợp với phong tục của các địa phương và các dân tộc, miễn giữ nguyên phần cốt lõi — người chứng hôn hiện diện, hỏi và nhận sự ưng thuận. Một bộ áo dài không đụng gì tới phần cốt lõi ấy.
Không phải kiểu dáng hay màu sắc, mà là nếp riêng của nơi bạn cử hành. Một số giáo xứ có lưu ý về sự kín đáo hoặc về việc đội mũ, khăn đóng trong lòng nhà thờ. Một câu hỏi ở buổi gặp là xong — hỏi cùng lúc với quy định quay chụp cho gọn.
Mấy câu hay ngại hỏi
Có được cởi áo vest ngoài giữa lễ không? Chuyện lịch sự, không phải luật. Trong lễ thì nên giữ nguyên bộ; nóng thì giải quyết từ khâu chọn chất liệu, đừng để tính chuyện cởi ra giữa chừng.
Đeo hoa cài áo, khăn túi, cà vạt hay nơ? Tự do hoàn toàn. Không có quy định nào.
Chú rể không có đạo thì mặc khác không? Không. Phần khác biệt của hôn nhân khác đạo nằm ở giấy tờ và phép chuẩn, không nằm ở áo quần.
Có phải đổi đồ giữa lễ và tiệc không? Không bắt buộc. Nếu định đổi thì báo ekip quay chụp trước để không vỡ mạch ảnh.
Việc nên làm
- Thử đồ trước ít nhất hai tuần, và thử cả việc ngồi, quỳ, đứng — trong lễ bạn sẽ làm cả ba nhiều lần. Mốc thời gian nằm trong chuẩn bị trong 60 ngày.
- Hỏi nếp giáo xứ một lần ở buổi gặp đầu.
- Nhớ đoàn rước. Bạn sẽ đi bên cạnh cô dâu chứ không đứng chờ sẵn — xem đoàn rước vào nhà thờ ai đi trước, vì việc ấy ảnh hưởng tới cả giày lẫn cách cầm hoa.
Nội dung trên dẫn Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma bản dịch của Uỷ ban Phụng tự và Bộ Giáo luật 1983 bản trên trang Toà Thánh. Phần y phục của đôi tân hôn không có quy định chung, nên mọi lưu ý cụ thể đều đến từ nếp riêng của giáo xứ — xin hỏi thẳng nơi bạn cử hành.
- Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 335 — trong Hội Thánh là Nhiệm thể Chúa Kitô, các chi thể không thi hành cùng một phận vụ như nhau; khi cử hành việc phụng tự, sự khác biệt về chức vụ được biểu lộ ra bề ngoài nhờ sự khác biệt về phẩm phục thánh, do đó phẩm phục phải là dấu chỉ chức vụ của mọi thừa tác viên (bản dịch của Uỷ ban Phụng tự, đăng trên vntaiwan.catholic.org.tw)
- Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 336 — phẩm phục chung cho các thừa tác viên có chức thánh và các thừa tác viên đã được thiết lập thuộc bất cứ cấp bậc nào là áo trắng dài, có dây thắt ngang lưng, trừ phi áo đã được may sát vào người thì không cần dây lưng
- Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma, số 339 — các thừa tác viên giúp lễ, đọc sách và các thừa tác viên giáo dân khác có thể mặc áo trắng dài hay một kiểu áo khác được Hội đồng Giám mục chấp thuận cách hợp pháp
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1119 — ngoài trường hợp khẩn thiết, trong việc cử hành hôn phối phải giữ các nghi thức đã được quy định trong các sách phụng vụ được Hội Thánh phê chuẩn, hoặc đã thành tập tục hợp pháp (vatican.va/archive/cod-iuris-canonici)
- Bộ Giáo luật 1983, điều 1120 — Hội đồng Giám mục có thể soạn một nghi thức hôn phối riêng, phải được Toà Thánh duyệt lại, hợp với phong tục của các địa phương và các dân tộc đã được thích nghi với tinh thần Kitô giáo, tuy nhiên vẫn giữ nguyên luật buộc rằng người chứng hôn phải hiện diện, phải hỏi và nhận sự ưng thuận của đôi bên