Khác đạo
Người Công giáo có chơi Halloween không?
Nội dung bài
Câu này hay nổ ra mỗi cuối tháng 10, và thường được trả lời bằng hai thái cực: cấm tiệt, hoặc vui thôi có gì đâu. Cả hai đều nói quá điều Hội Thánh thật sự nói. Bài này nêu ba thứ: chỗ không có văn kiện, ranh giới Sách Giáo lý nêu rõ, và điều Hội Thánh có nói kỹ về chính mấy ngày đầu tháng 11.
Không có văn kiện phổ quát nào của Hội Thánh cấm hay cho phép Halloween. Nói thẳng như vậy để bạn khỏi phải đi tìm một câu trả lời không tồn tại. Nhưng có hai thứ chắc chắn và tra được: ranh giới mà Sách Giáo lý nêu rõ về bói toán, cầu hồn và ma thuật; và điều Hội Thánh nói rất kỹ về chính mấy ngày ấy — Lễ Các Thánh ngày 01/11 và việc cầu cho người đã qua đời ngày 02/11 cùng suốt tháng 11.
Chỗ không có văn kiện
Chúng tôi đã tra và không thấy văn kiện chung nào của Hội Thánh nói riêng về Halloween. Vì vậy bài này không tuyên bố rằng đạo cấm, cũng không tuyên bố rằng đạo cho phép.
Về cái tên: trong tiếng Anh, Halloween là dạng rút gọn của All Hallows' Eve — đêm trước ngày lễ kính các thánh. Còn nguồn gốc các phong tục gắn với ngày này thì có nhiều cách giải thích khác nhau, và đó là chuyện của sử học, không phải chuyện một trang hướng dẫn cưới hỏi đi phân xử.
Ranh giới thì rõ, và không phụ thuộc vào mùa nào
Đây là phần tra được và không có gì mơ hồ. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo:
- Số 2116: phải loại bỏ mọi hình thức bói toán — cầu viện Satan hay ma quỷ, gọi hồn người chết, hay những việc khác bị coi là "vén màn" tương lai. Xem tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điềm và rút thẻ, các hiện tượng thấu thị, cậy nhờ đồng bóng — tất cả đều giấu trong đó ý muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và rốt cuộc là trên người khác.
- Số 2117: mọi việc ma thuật hay phù phép nhằm chế ngự các quyền lực huyền bí để bắt chúng phục vụ mình và có quyền siêu nhiên trên người khác — dù là để chữa bệnh cho họ — đều nghịch nặng với nhân đức thờ phượng. Càng đáng trách hơn khi kèm ý hại người hoặc cậy tới sự can thiệp của ma quỷ. Việc đeo bùa cũng đáng trách.
Ranh giới ấy áp dụng quanh năm, không riêng ngày 31/10. Một trò hoá trang vui trong lớp học và một buổi "gọi hồn cho biết tương lai" là hai chuyện khác hẳn nhau, dù rơi vào cùng một tối.
Nguyên tắc phân định site này vẫn dùng
Với những việc không có văn kiện nêu đích danh, bộ khung mà Thông cáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam ngày 14.6.1965 để lại vẫn dùng được: phân biệt ý nghĩa thế tục với ý nghĩa tôn giáo của cùng một cử chỉ. Những việc mang ý nghĩa thế tục rõ ràng thì được làm và được tham dự cách chủ động; cái bị loại là việc dị đoan rõ rệt.
Áp vào đây, ba câu hỏi dùng được ngay:
- Việc này có dính tới bói toán, gọi hồn, cầu cơ, bùa chú không? Nếu có thì đã có câu trả lời ở số 2116 và 2117.
- Nó có ý nghĩa thế tục rõ ràng — vui chơi, hoá trang, trẻ con xin kẹo — hay đang là một nghi lễ hướng về quyền lực nào khác?
- Nếu là chuyện của con cái, bạn có giải thích được cho con ranh giới ấy bằng lời của mình không?
Điều Hội Thánh nói kỹ về mấy ngày này
Đáng chú ý là trong khi không có văn kiện về Halloween, thì mấy ngày liền sau đó lại được nói rất kỹ.
Hướng dẫn việc Tôn kính Tổ tiên (công bố 07/10/2025) ghi rằng phụng vụ dành riêng lễ Các đẳng Linh hồn vào ngày 02 tháng 11 và suốt tháng 11 để tưởng nhớ mọi người đã qua đời, nhờ việc dâng thánh lễ, cầu nguyện, sum họp gia đình, sửa sang và thăm viếng mộ phần. Trước đó một ngày, 01/11, là Lễ Các Thánh.
Thay vì tranh luận có được hoá trang hay không, nhiều gia đình chọn cách đơn giản: giữ phần vui của trẻ con trong giới hạn lành mạnh, rồi đưa các con đi lễ ngày 01/11 và ra mộ ông bà trong tháng 11. Cách ấy không cấm đoán ai, mà cho đứa trẻ thấy người Công giáo nhớ người đã khuất bằng đường nào.
Việc nên làm
- Đừng lấy chuyện này làm thước đo đức tin của người khác — trong nhà, trong họ hàng, hay trên mạng.
- Nhìn vào nội dung cụ thể của hoạt động, không nhìn cái tên: có bói toán, gọi hồn, cầu cơ hay không.
- Nếu là sinh hoạt ở trường của con, hỏi xem chương trình gồm những gì rồi hãy quyết.
- Đánh dấu 01/11 và 02/11 vào lịch nhà. Đó là phần Hội Thánh có nói rõ.
- Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2116 — phải loại bỏ mọi hình thức bói toán: cầu viện Satan hay ma quỷ, gọi hồn người chết, hay những việc khác bị coi là vén màn tương lai; xem tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điềm và rút thẻ, các hiện tượng thấu thị, cậy nhờ đồng bóng đều giấu trong đó ý muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và rốt cuộc là trên người khác (vatican.va)
- Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2117 — mọi việc ma thuật hay phù phép nhằm chế ngự các quyền lực huyền bí để bắt chúng phục vụ mình và có quyền siêu nhiên trên người khác, dù là để chữa bệnh cho họ, đều nghịch nặng với nhân đức thờ phượng; càng đáng trách hơn khi kèm ý hại người hoặc cậy tới sự can thiệp của ma quỷ; việc đeo bùa cũng đáng trách
- Thông cáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam về việc tôn kính tổ tiên, Đà Lạt 14.6.1965 — bộ khung phân biệt ý nghĩa thế tục với ý nghĩa tôn giáo của cùng một cử chỉ: việc mang ý nghĩa thế tục rõ ràng thì được làm và tham dự cách chủ động, cái bị loại là việc dị đoan rõ rệt
- Hướng dẫn việc Tôn kính Tổ tiên — Uỷ ban Văn hoá và Uỷ ban Giáo lý Đức tin trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, công bố ngày 07/10/2025 — phụng vụ dành riêng lễ Các đẳng Linh hồn vào ngày 02 tháng 11 và suốt tháng 11 để tưởng nhớ mọi người đã qua đời, nhờ việc dâng thánh lễ, cầu nguyện, sum họp gia đình, sửa sang và thăm viếng mộ phần (hdgmvietnam.com)
- Ghi chú về mức nguồn: chúng tôi đã tra và KHÔNG tìm thấy văn kiện phổ quát nào của Hội Thánh nói riêng về Halloween. Bài này vì vậy chỉ nêu ranh giới có sẵn trong Sách Giáo lý và nguyên tắc phân định của Thông cáo 1965, không tuyên bố cấm cũng không tuyên bố cho phép