Chuẩn bị
Người Công giáo xây nhà, về nhà mới thì làm gì?
Nội dung bài
Việc quen thuộc của người Công giáo khi về nhà mới là mời linh mục đến làm phép nhà: ngài đi qua các phòng, đọc lời nguyện xin Chúa chúc lành cho gia đình và rảy nước thánh. Đây là một việc đạo đức phổ biến chứ không phải điều luật buộc, nên không có quy định chung về thời điểm hay cách thức. Nó cũng là chỗ thay thế cho những việc mà đức tin Công giáo không chia sẻ, như xem hướng nhà, chọn ngày nhập trạch theo tuổi. Bài này nói rõ mức chắc chắn của từng phần.
Câu hỏi này hay đến từ hai phía: người mới theo đạo không biết bỏ hay giữ những việc quen thuộc khi về nhà mới, còn gia đình bên lương thì thắc mắc sao bên đạo không xem hướng, xem ngày.
Việc quen thuộc là mời linh mục đến làm phép nhà: ngài đi qua các phòng, đọc lời nguyện xin Chúa chúc lành cho gia đình, rảy nước thánh. Đây là một việc đạo đức chứ không phải luật buộc — không có quy định chung về thời điểm hay cách thức. Nó cũng là chỗ thay cho việc xem hướng nhà, chọn ngày nhập trạch theo tuổi.
Làm phép nhà là việc gì
Theo bài hướng dẫn trên trang Tổng Giáo phận Sài Gòn, người Công giáo thường quy tụ mọi người trong gia đình rồi mời linh mục tới làm phép cho ngôi nhà. Ngài chúc lành và đi qua từng phòng, đọc lời nguyện xin Chúa đến với gia đình, và rảy nước thánh trong nhà.
Nói cho rõ mức chắc chắn: đây là thực hành mục vụ quen thuộc, được các giáo phận hướng dẫn, chứ chúng tôi không đối chiếu được một văn kiện pháp quy nào đặt ra quy định chung cho việc này. Vì vậy cách làm có thể khác nhau đôi chút giữa các nơi, và người nói đúng nhất cho trường hợp của bạn là cha xứ.
Ý nghĩa thì đơn giản và dễ hiểu: căn nhà không chỉ là chỗ ở mà là nơi một gia đình sống với nhau, nên gia đình xin Chúa hiện diện ở đó ngay từ ngày đầu.
Xin thế nào
- Liên hệ văn phòng giáo xứ để xin và hẹn ngày — cha còn lịch lễ và lịch mục vụ nên đừng hẹn sát ngày.
- Hỏi luôn cần chuẩn bị gì. Thường là một bàn nhỏ đặt ảnh tượng, nến, nước thánh; và quan trọng hơn cả là các thành viên trong nhà có mặt.
- Chọn giờ để cả nhà cùng dự, vì đây là việc của gia đình chứ không phải thủ tục cho căn nhà.
Nhiều gia đình kết hợp dịp này với bữa cơm mừng nhà mới cùng họ hàng và lối xóm — thuận cả đôi đường, và cũng là dịp tự nhiên để bên lương bên giáo gặp nhau.
Chỗ thay cho việc xem hướng, xem ngày
Đây là phần hay gây thắc mắc trong gia đình có hai bên khác đạo.
Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo số 2116 dạy phải loại bỏ mọi hình thức bói toán, và nêu đích danh việc xem tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điềm và số mệnh. Lý do được nêu rõ: những việc ấy che giấu ý muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và trên con người.
Nên người Công giáo không chọn ngày nhập trạch theo tuổi, không xem hướng nhà hợp mệnh. Nhưng cần phân biệt cho công bằng:
| Việc | Người Công giáo |
|---|---|
| Chọn ngày dọn nhà cho tiện công việc, thời tiết, con cháu về được | Bình thường |
| Chọn hướng nhà cho thoáng, mát, hợp khí hậu và thế đất | Bình thường |
| Chọn ngày, chọn hướng theo tuổi để đổi vận, tránh hạn | Không |
| Mời linh mục làm phép nhà | Việc quen thuộc |
Ranh giới không nằm ở việc bạn có cân nhắc ngày giờ hay không, mà ở chỗ cân nhắc theo lẽ thường hay theo tuổi mệnh. Bài người Công giáo có được xem ngày cưới không đi kỹ vào phần này.
Trong nhà nên có gì
Thực hành quen thuộc: đặt ảnh tượng, sách kinh nguyện và Kinh Thánh ở chỗ dễ thấy, để nhắc gia đình về sự hiện diện của Chúa giữa những việc thường ngày. Nhiều nhà dành hẳn một góc làm nơi cầu nguyện chung, nhất là các gia đình có con nhỏ.
Còn bàn thờ gia tiên thì vẫn giữ được — việc tôn kính tổ tiên được Hội đồng Giám mục Việt Nam nhìn nhận là bổn phận hiếu thảo, không phải điều phải bỏ khi theo đạo. Cách bố trí cụ thể trong nhà thì mỗi nơi mỗi khác, nên hỏi cha xứ ngay dịp mời ngài làm phép nhà là gọn nhất. Chi tiết ở bài bàn thờ gia tiên.
Điều đáng nhớ
Người Công giáo về nhà mới không bỏ trống phần "cầu mong an lành" — chỉ là hướng lời cầu ấy về một Đấng khác, và làm bằng một nghi thức khác.
Nếu bên nhà đang lo rằng theo đạo là mất hết những việc quen thuộc, thì đây là ví dụ dễ thấy nhất về điều ngược lại: vẫn có nghi thức, vẫn có nến, vẫn có cả nhà quây quần, vẫn có bữa cơm mừng nhà mới.
- Làm phép nhà là một việc quan trọng của người Kitô hữu — Agnes Thanh Xuân, đăng trên trang Tổng Giáo phận Sài Gòn ngày 17/01/2023 (tgpsaigon.net): người Công giáo thường quy tụ mọi người trong gia đình và mời linh mục tới làm phép nhà; ngài chúc lành và đi qua từng phòng, đọc lời nguyện xin Chúa đến với gia đình, rảy nước thánh trong nhà; nên đặt ảnh tượng, sách kinh nguyện và Kinh Thánh ở chỗ dễ thấy. 🔴 Đây là bài hướng dẫn mục vụ trên trang giáo phận, KHÔNG phải văn kiện pháp quy — bài viết nêu rõ mức nguồn này
- Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2116 — phải loại bỏ mọi hình thức bói toán; việc xem tử vi, chiêm tinh, xem chỉ tay, giải điềm và số mệnh đều che giấu ý muốn có quyền trên thời gian, trên lịch sử và trên con người (vatican.va/archive/ENG0015)