Thuật ngữ
Vương cung thánh đường
Tước hiệu Toà Thánh ban cho một số nhà thờ có tầm quan trọng đặc biệt. Việt Nam có bốn tiểu vương cung thánh đường: Đức Bà Sài Gòn, La Vang, Phú Nhai và Sở Kiện.
Vương cung thánh đường (tiếng Latinh basilica) là tước hiệu do Toà Thánh ban cho một số nhà thờ vì tầm quan trọng riêng của chúng — về lịch sử, về lòng đạo đức của tín hữu, hoặc về vai trò trong đời sống một Giáo hội địa phương. Tước hiệu này không đổi chức năng của ngôi nhà thờ: một nhà thờ giáo xứ được nâng lên hàng vương cung thánh đường thì vẫn là nhà thờ giáo xứ ấy.
Có hai bậc: đại vương cung thánh đường, chỉ có ở Rôma, và tiểu vương cung thánh đường — bậc dành cho các nhà thờ ngoài Rôma.
Bốn tiểu vương cung thánh đường ở Việt Nam
Theo tin của Hội đồng Giám mục Việt Nam đăng nhân dịp công bố tước hiệu cho nhà thờ Sở Kiện:
| Nhà thờ | Nơi | Năm |
|---|---|---|
| Nhà thờ Đức Bà | Sài Gòn | 1959 |
| Nhà thờ La Vang | Quảng Trị | 1961 |
| Đền thánh Phú Nhai | Nam Định | 2008 |
| Nhà thờ Sở Kiện | Hà Nam | 2011 |
Sở Kiện được công bố ngày 08/12/2011, với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
Đừng nhầm với nhà thờ chính toà
Hai tên gọi hay bị dùng lẫn, nhưng khác hẳn nhau:
- Nhà thờ chính toà là nhà thờ có ngai toà của Giám mục giáo phận — mỗi giáo phận chỉ có một.
- Vương cung thánh đường là tước hiệu vinh dự do Toà Thánh ban, không gắn với ngai toà.
Một ngôi nhà thờ có thể mang cả hai — Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn vừa là nhà thờ chính toà của Tổng giáo phận, vừa mang tước hiệu vương cung thánh đường.
Với việc cưới thì sao
Tước hiệu không tạo ra luật riêng nào cho hôn phối: hồ sơ, điều tra, rao vẫn đi theo giáo xứ nơi bạn thuộc về. Điều khác biệt trên thực tế là những nhà thờ này đông khách hành hương và kín lịch, nên nếu muốn cử hành ở đó thì phải hỏi rất sớm, và thường phải có lý do gắn bó với nơi ấy chứ không chỉ vì kiến trúc đẹp.
Từ liên quan
- Cung thánh — Khu vực có bàn thờ, giảng đài và ghế chủ tế, thường cao hơn lòng nhà thờ. Nhiều giáo xứ giới hạn việc người quay phim chụp ảnh đi lại trong khu vực này.
- Giáo xứ — Cộng đoàn tín hữu ổn định trong một giáo phận, được trao cho một cha xứ coi sóc. Giáo xứ nơi bạn thuộc về là nơi giữ sổ sách và làm hồ sơ hôn phối cho bạn.
- Giáo phận — Một phần Dân Chúa được trao cho một Giám mục coi sóc. Mỗi giáo phận có quy định riêng về thủ tục hôn phối, nên hỏi ở giáo phận này rồi áp dụng cho giáo phận khác dễ sai.