Tra cứu
JB, FX, GB là tên thánh gì?
JB và GB là cùng một tên: Gioan Baotixita. FX là Phanxicô Xaviê. Cách viết tắt này là quy ước dùng trong đời thường — không có văn bản nào của Giáo hội chuẩn hoá nó, và các danh sách chính thức đều ghi tên đầy đủ.
Vì sao có chuyện viết tắt
Người Công giáo Việt Nam đặt tên thánh trước họ tên khai sinh, nên tên đầy đủ thường dài — Gioan Baotixita Nguyễn Văn Nam là bốn thành phần. Khi ký tên, in danh thiếp hay nhắn tin, người ta rút gọn phần tên thánh lại bằng chữ cái đầu của từng thành phần.
Việc rút gọn ấy chỉ xảy ra với những tên ghép từ hai thành phần. Tên một thành phần như Giuse, Maria, Phêrô, Anna gần như luôn được viết đủ, vì rút gọn thì không còn nhận ra là tên nào.
Hai dạng hay gặp nhất
| Viết tắt | Tên thánh đầy đủ | Lễ kính | Hay nhầm với |
|---|---|---|---|
| JB · GB | Gioan Baotixita | 24/06 | Gioan Tông đồ — một vị thánh khác, lễ 27/12 |
| FX | Phanxicô Xaviê | 03/12 | Phanxicô Assisi — vị khác, lễ 04/10 |
Cùng một vị Gioan Baotixita mà có hai cách viết tắt là vì hai lối đọc: lấy theo tên tiếng Việt thì thành G.B., còn theo dạng tên phương Tây quen thuộc thì thành J.B. Cả hai đều chỉ một người, và cả hai đều được dùng.
Đây không phải quy định của Giáo hội
Điểm này cần nói rõ vì nhiều người hỏi. Không có văn bản nào của Giáo hội đặt ra bảng viết tắt tên thánh. Bằng chứng dễ kiểm nhất: các danh sách giám mục và linh mục do Hội đồng Giám mục Việt Nam công bố đều ghi Gioan Baotixita, Phanxicô Xaviê đầy đủ, không viết tắt.
Dạng viết tắt vẫn xuất hiện trong văn bản của Giáo hội, nhưng ở chỗ cần ngắn gọn — chẳng hạn tiêu đề bài viết nhắc tới Đức Hồng y FX. Nguyễn Văn Thuận. Nghĩa là nó được chấp nhận rộng rãi trong thực hành, chứ không phải một chuẩn được ban hành.
Hệ quả thực tế: đừng tự suy ra dạng viết tắt cho một tên thánh khác rồi coi đó là chuẩn. Ngoài hai dạng ở trên, phần lớn tên thánh không có cách viết tắt nào được dùng chung, và viết tắt tự chế thì người đọc không hiểu.
Khi nào phải viết đầy đủ
Viết tắt hợp với chữ ký, danh thiếp, tin nhắn trong nhóm — nơi mọi người đã biết nhau. Còn những chỗ dưới đây nên viết đủ:
- Hồ sơ nộp giáo xứ — đơn xin kết hôn, giấy giới thiệu, tờ khai trong thủ tục hôn phối. Đây là giấy tờ lưu sổ sách, cần khớp đúng với sổ rửa tội.
- Thiệp cưới — khách mời có người ngoài Công giáo, và ngay trong đạo cũng không phải ai cũng quen dạng viết tắt của tên bạn.
- Sổ gia đình Công giáo và chứng thư rửa tội — mọi thứ ghi ở đây phải trùng khít nhau, nên cứ chép nguyên tên trong sổ rửa tội.
Khi điền hồ sơ hôn phối, hãy lấy tên thánh đúng như ghi trong sổ rửa tội của bạn, kể cả khi thường ngày bạn dùng dạng viết tắt hay một cách viết khác. Cha xứ hoặc người phụ trách hồ sơ tại giáo xứ sẽ đối chiếu giúp bạn.
Tra một tên cụ thể
Bảng tra cứu hiện có 82 tên thánh thường gặp ở Việt Nam kèm ý nghĩa, nguồn gốc và ngày lễ kính; trong đó 2 tên có ghi kèm dạng viết tắt. Bạn gõ thẳng JB hay FX vào ô tìm cũng ra. Xem bảng tra cứu tên thánh.
Chưa biết chọn tên nào thì đọc Chọn tên thánh thế nào cho phải?