Tra cứu

Chọn tên thánh thế nào cho phải?

Tóm tắt 30 giây

Giáo luật không buộc phải lấy tên của một vị thánh. Điều 855 Bộ Giáo luật 1983 chỉ buộc cha mẹ, người đỡ đầu và cha sở lo liệu để đừng đặt một tên xa lạ với ý nghĩa Kitô giáo. Lấy tên thánh là truyền thống lâu đời và được khuyến khích, vì kèm theo đó là một mẫu gương để noi theo và một ngày lễ để mừng bổn mạng hằng năm.

Tên thánh là gì

Khi lãnh bí tích Rửa tội, người tân tòng nhận một vị thánh làm bổn mạng và lấy tên ngài làm tên thánh của mình. Ở Việt Nam, tên thánh thường đặt trước họ tên khai sinh — chẳng hạn Maria Nguyễn Thị Lan hay Giuse Trần Văn Nam.

Vị bổn mạng có hai vai trò: là mẫu gương sống đạo, và là đấng mình xin cầu bầu. Ngày lễ kính của ngài trở thành ngày mừng bổn mạng của bạn.

Giáo luật thực sự nói gì

Đây là chỗ hay bị hiểu sai nhất. Nhiều người tưởng có một danh sách tên được phép và một danh sách bị cấm. Thực tế Bộ Giáo luật 1983 chỉ có một điều luật ngắn về việc này:

Cha mẹ, người đỡ đầu và cha sở phải lo liệu để đừng đặt một tên xa lạ với ý nghĩa Kitô giáo. (Điều 855)

Nghĩa là điều luật đặt ra một giới hạn, không đặt ra một danh sách. Chọn tên một vị thánh là cách chắc chắn nhất để ở trong giới hạn đó, và đó là lý do gần như mọi người đều làm vậy.

Bốn hướng chọn thường gặp

Không hướng nào đúng hơn hướng nào. Phần lớn người ta chọn theo một trong bốn hướng dưới đây, và cũng có người kết hợp nhiều hướng.

Hướng chọnNghĩa làHợp với ai
Theo vị thánh mình cảm mếnĐọc tiểu sử vài vị, thấy đời sống vị nào chạm tới mình thì chọnNgười lớn theo đạo, có thời gian tìm hiểu
Theo người đỡ đầuLấy đúng tên thánh của người đỡ đầu mìnhNgười muốn giữ mối dây với người dẫn mình vào đạo
Theo ngày lễChọn vị thánh có ngày lễ trùng hoặc gần ngày sinh, ngày rửa tộiNgười muốn ngày bổn mạng dễ nhớ
Theo truyền thống gia đìnhNối tên thánh của cha mẹ, ông bà hoặc của cả dòng họGia đình có nếp giữ tên qua nhiều đời

Ba lỗi hay mắc

1. Chọn tên mà không biết đó là vị thánh nào

Rất nhiều tên ứng với nhiều vị thánh khác nhau, mỗi vị một ngày lễ. Chọn tên Gioan mà không xác định là Gioan Tẩy Giả hay Gioan Tông đồ thì sau này không biết mừng bổn mạng ngày nào. Hãy hỏi rõ ngay lúc chọn.

2. Chọn theo tên nghe hay mà bỏ qua ý nghĩa

Tên thánh đi theo bạn suốt đời sống đạo và được xướng lên trong các nghi thức. Biết tên mình nghĩa là gì và vị thánh của mình đã sống ra sao thì tên đó mới có sức nặng.

3. Để tới sát ngày rửa tội mới quyết

Chọn vội thường dẫn tới việc lấy đại một tên phổ biến. Trong khoá giáo lý dự tòng, bạn có vài tháng để đọc và hỏi — dùng khoảng thời gian đó.

Nếu bạn theo đạo để chuẩn bị kết hôn

Việc chọn tên thánh nằm trong quá trình học giáo lý dự tòng, trước ngày rửa tội. Người dạy giáo lý và người đỡ đầu sẽ cùng bạn quyết định, nên bạn không phải tự lo một mình.

Cần nói rõ một điều: bạn không bắt buộc phải theo đạo để cưới người Công giáo. Nếu chọn con đường xin phép chuẩn thay vì rửa tội thì không có việc chọn tên thánh. Hai con đường này khác hẳn nhau về thủ tục lẫn thời gian — xem bài Phép chuẩn hôn phối.

Xác nhận lại với cha xứ

Ngày lễ kính có thể khác nhau giữa các giáo phận, và thực hành về việc chọn thêm tên thánh khi Thêm sức cũng tuỳ nơi. Trước khi chốt, hãy hỏi lại cha xứ hoặc người dạy giáo lý tại giáo xứ của bạn.

Tra tên cụ thể

Bảng tra cứu của chúng tôi hiện có 82 tên thường gặp ở Việt Nam, kèm ý nghĩa, nguồn gốc và ngày lễ kính. Xem bảng tra cứu tên thánh.

Câu hỏi thường gặp

Bắt buộc phải chọn tên của một vị thánh à?
Giáo luật điều 855 không nói vậy. Điều luật chỉ buộc cha mẹ, người đỡ đầu và cha sở lo liệu để không đặt một tên xa lạ với ý nghĩa Kitô giáo. Lấy tên một vị thánh là thực hành quen thuộc và được khuyến khích vì có sẵn một mẫu gương cùng một ngày lễ để mừng, nhưng đó là truyền thống chứ không phải điều luật buộc.
Tên thánh có ghi trên giấy tờ tuỳ thân không?
Không. Tên thánh là tên trong đời sống đạo, ghi ở sổ rửa tội và các giấy tờ của giáo xứ. Giấy khai sinh, căn cước và hộ chiếu chỉ ghi họ tên theo pháp luật dân sự.
Tôi theo đạo để kết hôn thì chọn tên thánh lúc nào?
Trong quá trình học giáo lý dự tòng, trước ngày rửa tội. Người dạy giáo lý và người đỡ đầu sẽ cùng bạn chọn, nên không cần quyết vội ngay từ buổi đầu.
Chọn rồi có đổi được không?
Tên đã ghi trong sổ rửa tội thì không thay đổi. Khi lãnh bí tích Thêm sức, nhiều nơi cho chọn thêm một tên thánh nữa — hãy hỏi cha xứ về thực hành tại giáo xứ của bạn.
Hai người cùng tên thánh Maria thì mừng bổn mạng ngày nào?
Tuỳ vị thánh cụ thể đứng sau tên đó. Riêng tên Maria có nhiều lễ trong năm, nên khi chọn hãy hỏi rõ mình nhận vị nào hoặc tước hiệu nào làm bổn mạng, rồi lấy ngày lễ tương ứng.