Inhaxiô Loyola

Inhaxiô sinh năm 1491 tại lâu đài nhà Loyola, xứ Basque. Mẹ mất khi ngài 13 tuổi, và ngài được vợ một người thợ rèn trong vùng nuôi dạy.

Ngài khởi đầu là một quân nhân, không phải một người mộ đạo. Năm 1509 ngài tòng quân với tham vọng thăng tiến thành công tước. Ngày 20/05/1521, quân Pháp tấn công pháo đài Pamplona và một viên đạn bắn nát chân ngài. Thấy ngài ngã, cả đơn vị buông súng đầu hàng. Quân Pháp đối xử tử tế, khiêng ngài về tận nhà ở Loyola. Thời ấy chưa có thuốc gây mê: ngài chịu hai lần mổ xương chân mà không thốt một tiếng nào, chỉ nắm chặt hai bàn tay.

Bước ngoặt đến từ một chuyện rất đời thường. Nằm dưỡng bệnh chán quá, ngài xin người nhà mang tiểu thuyết kiếm hiệp tới đọc — vốn là thứ ngài mê. Nhưng trong nhà không có cuốn nào, nên người ta đưa cho ngài Cuộc đời Chúa Kitô và Hạnh các thánh. Đọc tới đời thánh Phanxicô Assisi và thánh Đaminh, ngài quyết định noi gương.

Hồi phục xong, ngài treo bộ quân phục trước ảnh Đức Mẹ tại đan viện Montserrat, rồi về Manresa sống nhiều tháng trong một hang động. Ngài lập Dòng Tên và làm bề trên tổng quyền đầu tiên, qua đời ngày 31/07/1556.