Hêlêna

Hêlêna sinh năm 249 tại Bithynia trong một gia đình trung lưu, và kết bạn với võ quan chấp chính Constanciô Cholorô. Năm 280, khi theo chồng đi công cán tại Đalmatia, bà sinh hạ người con trai sẽ đổi hướng cả lịch sử: Constantinô.

Rồi đến điều mà nguồn kể rất thẳng, và trang này giữ nguyên: chồng bà phụ bạc bà. Vì ham sắc, Constanciô bỏ rơi bà để kết bạn với một người khác. Nguồn viết: Hêlêna âm thầm đau khổ, ngày đêm khóc thương cho số phận đen bạc.

Đây là chỗ cần nói cho rõ. Trang này thuật lại chuyện đã xảy ra với bà, chứ không đưa ra như một lời khuyên cho ai đang bị phụ bạc hôm nay. Nếu bạn đang ở trong một hoàn cảnh như thế, điều nên làm là nói với người có thể giúp bạn thật sự — cha xứ, người thân, hoặc người có chuyên môn — chứ không phải là chịu đựng một mình.

Cuối thu năm 306, Constanciô qua đời và Constantinô được quân đội tôn làm chủ tướng. Việc đầu tiên người con hiếu thảo ấy làm là rước mẹ về ở cùng lâu đài với mình.

Sau chiến thắng — trận mà trước đó Constantinô thấy hình Thánh giá trên bầu trời và cho vẽ tên Chúa Kitô lên khiên của binh sĩ — bà được tôn làm Hoàng Thái Hậu, có quyền sử dụng ngân khố đế quốc.

Theo sử gia Êusêbiô, chính Constantinô đã khuyên mẹ trở lại đạo. Một người mẹ nhận đức tin từ con mình.

Và bà dùng toàn bộ quyền lực ấy cho một việc: đi tìm Thánh giá của Chúa Giêsu. Dù tuổi đã rất cao, bà cùng đoàn thám hiểm lên đường qua Balkans, Chyprô, Tyrô rồi dừng ở Giêrusalem, xây hai đại giáo đường — một trên núi Cây Dầu, một ở Bêlem.

Thánh Ambrôsiô thuật lại cuộc tìm kiếm ấy. Tới núi Sọ, bà nói:

Đây là bãi chiến trường, dấu hiệu chiến thắng ở đâu? Tôi mải miết tìm cho được ngọn cờ cứu rỗi mà tôi chưa tìm thấy.

Bà truyền đào bới ngay nơi Chúa chịu đóng đinh, và tìm thấy ba cây thánh giá vùi dưới đất. Làm sao biết cây nào? Bà nhớ có hai người trộm cùng bị đóng đinh, nên tìm cây ở giữa — nhưng khi sụp đổ, thứ tự có thể đã đảo lộn. Cuối cùng bà đọc lại Phúc Âm, thấy thánh giá Chúa có tấm bảng ghi Giêsu Nagiarét, Vua dân Do Thái. Nhờ tấm bảng ấy, bà nhận ra cây thánh giá cứu rỗi — rồi quỳ gối thờ lạy.

Mùa thu năm 329, bà từ giã cõi trần và được an táng trọng thể tại Rôma.

Lễ kính 18/08.